Friday, November 7, 2008
First Coal-to-NG Project to Break Ground in Inner Mongolia
Datang International Power Generation Co., Ltd. (SEHK: 0991), a listed arm of China Datang Corporation, is the main investor of this project. Taking lignite as raw material, the project is designed to be able to produce 12 million cubic meters of natural gas per day, or 4 billion cubic meters annually. Notably, the project adopts several homemade patents or advanced technologies like pressurized gasification of crushed coal and low-temperature methanol scrubbing, which are the most matured, safe and economical ways to transform coal into gas in China. Shengli Coalfield in Xilinhot City in Inner Mongolia will be the main coal supplier to this project. The coalfield reserves 22.4 billion tons of lignite that is met the requirements for raw materials for coal gasification. The natural gas made by Hexigten project will be transported to Beijing.
Monday, November 3, 2008
Mongolia imports 2.7 million tons of coal to China in September
Reports for September indicate Mongolia exported 2.69 million tons of coking coal to China, which was a 40.4 percent increase over September 2007.
Thursday, August 7, 2008
China to cut diesel imports as domestic supplies thrive
CHINA, the world's second-largest energy consumer, will cut diesel imports this month and next after domestic supplies improved, insiders said.
China International United Petroleum & Chemical Corp, the nation's largest oil trader, will halt, purchases in August and September, an insider told Bloomberg News. China National United Oil Corp will reduce imports this month by a "big margin" from July after it increased purchases in the past two months, another insider said.
China raised gasoline and diesel prices by about 18 percent on June 20, which encouraged refiners to increase fuel supplies and reduce inventories. State oil companies had stepped up imports to end shortages and build stockpiles before the Olympics Games.
"The improved Chinese supply may also be attributed to refinery upgrades which boosted yields of diesel," Ong Eng Tong, a Singapore-based consultant with Mabanaft International GmbH, said yesterday. "The move will increase diesel supply in the Far East region and weaken regional prices."
Unipec, as China International is known, more than halved diesel imports to 200,000 tons last month from June after the nationwide fuel-price increase. Chinaoil, as China National is known, bought a similar amount in July from June's 400,000 tons, an insider said. Chinaoil, the nation's second-largest oil trader, has not decided on the volume of September imports, the insider said.
China increased diesel purchases to the highest in at least five years in June to meet rising demand during the Olympics Games and for reconstruction after the Sichuan earthquake in May. Diesel imports rose to 960,000 tons, the Customs General Administration of China said on July 15.
Chinese oil refiners boosted crude processing to the highest in at least 17 months to 29.61 million tons in June.
China controls the cost of diesel, gasoline and jet fuel to limit their impact on inflation.
from
http://news.alibaba.com/134292_Energy/333483/China_Cut_Diesel_Imports_Domestic.htm
Thursday, June 19, 2008
ТЭНГЭР БАГАНАДСАН НЕФТИЙН ҮНЭ: НҮҮРСИЙГ ШИНГЭРҮҮЛЭН ШАТАХУУН ҮЙЛДВЭРЛЭХ
Юуны өмнө, “Монголын байгалийн нєєц баялаг: аз уу, гай юу?” ийнхүү гарчигласан нэгэн нийтлэл өнгөрсөн онд сонин хэвлэлд гарсаныг анзаараагүй нэгэн байгаа бол олж уншихыг зөвлөж байна. Уг нийтлэлд байгалийн нєєцєд тvшиглэсэн эдийн засагт хэт дулдуйдан саймширах нь тийм ч таатай зүйл биш болох тухайг товчхон боловч маш тодорхой тайлбарлажээ. Байгалийн нєєцийг зохистой ашиглахтай холбоотойгоор үүсдэг чухал асуудлууд, тэдгээрийг буруу шийдвэрлэснээс шалтгаалан улс орны хєгжилд vзvvлдэг олон талын сєрєг нєлєє гэх мэт сургамж болох зүйл ч их байсан.
Гадаад зах зээлээс хэт хамааралтай байхын хор уршиг, “Голланд євчний” эрсдэл гэгч юу болох талаар өнгөрсөн хугацаанд бид бүгд чамлахааргүй зүйлүүдийг сонсож мэдсэн. Гэвч нєєцийн гай газар авснаар юунд хүргэдгийг бүрэн гүйцэд харж хараахан амжихгүй байх шиг. Тухайлбал, хувь хүний хөгжил болон хvний нєєцийн сул байдал бидний ирээдүйг хааш хөтлөх, сайн засаглал болон зохистой институцуудыг тєлєвшvvлж чадахгүй бол яах вэ гэхчилэн олон асуулт таарч тохирох хариултуудаа хүлээж байна. Ямар ч байсан, байгалийн энэ их нєєц, дутуу дулимаг нь ч яамай бид бүгдийн хєгжүүлж буй “Монгол” зах зээл, эрүүний зугаа болсон эрх зvйн үлбэгэр тогтолцоо нийлбээс маш ноцтой сєрєг vр дvнд хvргэх нь гарцаагүй. Үүний тухайг бидэнд сануулсан.
Газрын тос: шингэн хар алт
Нүүрс Шингэрүүлэх технологид хөрөнгө оруулалт хийх талаар газрын тосны хангалттай нөөцтэй улс орон нэг их сонирхохгүй байж болох юм. Харин өнөө болтол бусдын аманд багтаж, царай алдаж яваа бид яагаад санаа амар суух ёстой гэж? Ойрмогхон ч хэвлэл мэдээллийн бүх хэрэгсэлүүдээр энэхүү технологийн тухай хангалттай мэдээлэл цацагдсан. Тэгэхээр, шингэн болон хатуу хар алтнууд яагаад ингэтлээ ихээр бидний амьдралд нөлөөлөх болов.
Бид бүхэн учрыг олж, хужрийг тунгаахаар мэтгэлцэн маргалдаж, цэц мэргэнээ шалгаж суух хойгуур нефтийн үнэ улам бүр өндөр авч, өсөн нэмэгдсээр л байна. Хар алт хэмээх газрын тосны олборлолт түүхэнд тохиож байгаагүйгээр хамгийн дээд цэгтээ тулжээ. Томоохонд тооцогдож буй ордуудаас олборлох хэмжээ нь яв цав тогтоогдож, үйлдвэрлэл буурах хандлагатай байна. Ашиглалтанд орж буй ордуудын нөөцийн хэмжээ нь чамлалттай, шинэ эх үүсвэрүүдийг илрүүлж олох нь урьд өмнөхөөс улам хэцүү болжээ. Чанар сайтай нөөц хомсдох тусам нефтийг олборлох, боловсруулах арга техник улам бүр төвөгтэй болж, эдгээрт зарцуулах хөрөнгө мөнгө ч ихээр шаардагдана. Газрын тосны зах зээлээс улбаатай үүсч буй эдгээр тааламжгүй байдал нь дэлхий нийтийг цочирдуулдан, тамир тэнхээг шавхах өвчин мэт болоод байна.
Дээрх байдал хэр удаан өрнөх, цаашид хэрхэх талаар янз бүрийн таамаглал байгаа боловч эрдэмтэн мэргэд дэлхийн хөгжлийн чиг хандлагын талаар нийтлэг саналтай байна. Дэлхийн улс орнууд газар нутаг, улс төр, эдийн засгийн ашиг сонирхолын үүднээс нэгдэн нийлэх үйл явц эрчимжэж, хөгжиж буй нь илүү хүчирхэгжин, ядуу буурай нь хөгжиж шинэ зах зээлүүд бий болохын хэрээр бараа таваарын эргэлт улам бүр нэмэгдэнэ. Энэ бүхнийг даган эрчим хүчний эрэлт хэрэгцээ дэлхий даяар эрч хүчээ авч, зүй зохицолынхоо дагуу нефтийн үнэ тогтмол өсөх ойлгомжтой. Нөгөө талаасаа газрын тосны зах зээлд үүссэн тодорхойгүй байдал нь дэлхийн улс төрийн нөхцөл байдлыг тогтворгүйжүүлэн, барьц алдахад хүргэж байгаа юм. Харин зах зээл өөрөө тодорхойгүй байдалд таагүй ханддаг нь нэгэнт тодорхой билээ.
Тэгвэл бид шатахууныхаа хэрэгцээг гадаад зах зээлээс ханган нийлүүлдэг, импортоос бүрэн хамааралтай улс оронд амьдарч байна. Монгол улс газрын тосны бүтээгдэхүүн худалдан авахад жилд дунджаар 400-550 орчим сая ам.доллар зарцуулдаг ба өнгөрсөн 2007 онд 782 мянган тонн газрын тосны бүтээгдэхүүн импортолсон нь дээд амжилт болжээ. Аж үйлдвэр, уул уурхай болон бусад бодит салбар хөгжин, эдийн засаг тэлэх тусам хэрэглээ улам бүр өсөх нь зайлшгүй бөгөөд ойрын ирээдүйд ч 1 саяас хол давахыг үгүйсгэх аргагүй.
Сүүлийн зуу гаруй жилд эрчим хүчний салбарт олон нээлтүүд хийгдсэн. Газрын тос ч хүн төрөлхтөний хөгжил дэвшилд томоохон хувь нэмэр оруулсан. Харамсалтай нь дэлхийн нийт эрчим хүчний 35% гаруйн хэрэгцээг хангадаг түүний нөөц өдөр ирэх тутам шавхагдан барагдаж байна. Ийм учраас ч сүүлийн үед нефтийг орлуулах үүсвэрийн тухай сэдэв ихээр хөндөгдөх болсон юм. Гэхдээ асуудлын гол нь чухам юунд байна вэ? Байгалийн хий, нефть нэвчсэн элс, био түлш, химийн түлш, сэргээгдэх эх үүсвэр, цөмийн эрчим хүч зэрэг бүгд нийлээд ойрын арван жилд ч дэлхийн эрчим хүчний өнөөгийн хэрэглээг хангахуйц хэмжээнд хүрч чадахгүй хэмээн мэргэжилтэнгүүд дүгнэж байна. Мөн эдгээр технологиуд нь асар их хөрөнгө шаарддаг, эсвэл эрчим хүчийг их хэмжээгээр үйлдвэрлэхэд бэлэн бус байгаа юм. Харин нефтийг орлуулах боломжтой, хямд эх үүсвэрийн эрэлд мордсон зарим улс орнууд нүүрсийг боловсруулан, шингэрүүлэх замаар шатахуун үйлдвэрлэх цаг мөч нэгэнт ирсэнийг хүлээн зөвшөөрч эхэлжээ.
Нүүрс: өөр нэгэн хар алтны тухай
Тэдгээр улс орнууд ямар арга замаар шийдэх гэж байна вэ? Нэгдүгээрт, нүүрсийг асар их хэмжээгээр олборлон нийлүүлэх бололцоотой байх. Хоёрдугаарт, байгаль орчинд ээлтэй, цэвэр шингэн шатахууныг нүүрснээс гаргаж авах буюу Нүүрс Шингэрүүлэх технологийг хэрэглэх боломж бүрдүүлэх. Эцэст нь, энэ хоёрыг зохистой байдлаар уялдуулан ашиглах замаар эрчим хүчний асуудлаа шийдэх гарц болно гэж тэд үзэж байна. Бид ч ялгаагүй үүнийг хэрэгжүүлэх бүрэн бололцоотой. Монгол Улс өөрөө нүүрсний арвин нөөцтэй, түүнийг боловсруулан шатахуун үйлдвэрлэх дэвшилтэт технологи нь зах зээлд нээлттэй, бэлэн байна. Мөн манай улсын төсөв болон санхүүгийн ачаалалыг хөнгөлөх, эдийн засгийн хөгжлийг түргэтгэх, нийгмийн дарамт шахалтыг саармагжуулах, үндэсний аюулгүй байдлыг хангах зэрэг олон олон давуу, сайн талууд бас бий.
Эдүгээ АНУ, ОХУ, Хятад, Энэтхэг болон Австрали зэрэг нь нүүрсний нөөц баялагын хэмжээгээр тэргүүлэгч улс орнуудын тоонд зүй ёсоор тооцогддог бол уг жагсаалтын эхний 15-т зүй ёсоор багтдаг Монгол Улс 152 тэрбум тонн нүүрсний таамаг нөөцтэй. Эрэлт хэрэгцээ цаашид эрч хүчээ авч нэмэгдсэн ч, дэлхий дахин Нүүрс Шингэрүүлэх технологийг ашигласнаар эрчим хүчнийхээ хэрэглээг хэдэн зуун жилийн туршид хангах бүрэн боломжтой, хангалттай нүүрсний нөөцтэй болох нь батлагджээ. Харин, газрын тос, байгалийн шатдаг хийн ихээхэн нөөц илрээгүй манай орны хувьд нүүрс нь эрчим хүчний үндсэн эх үүсвэр болох магадлалтай ба энэ нь бидний хувьд олзуурхууштай хэрэг байж болох юм.
Харин газрын тос ойролцоогоор 40-50 жил, байгалийн хий 60-70 жилийн нөөцийн үлдэгдэлтэй хэмээн эрдэмтэн судлаачид үзэж байна. Хамгийн гол нь нефть нийлүүлэлтийн томоохон эх ундарга болох ойрхи дорнодын газрын тос олборлох үйлдвэрлэлийн хэмжээ буурсаар байгаа юм. Дээр нь тус бүс нутагт нүүрсний нөөц гэхээр тоймтой зүйл бараг байдаггүй. Энд нэг энгийн тайлбар хийх нь зүйтэй болов уу. Газрын тос нь олон зуун сая жилийн туршид явагдсан химийн урвал, түүний үр нөлөөний үр дүнд шингэрсэн нүүрс юм. Сайн чанартай нефть нь цаг хугацааны хувьд илүү насжилттай, хөгшин газрын гүний давхаргаас олддог бол арай залуувтар давхарга нь өтгөн газрын тостой байдаг. Нүүрс ч мөн ялгаагүй насжилт болон бусад нөлөөллөөс шалтгаалан коксжих, чулуун, хүрэн гэх мэтээр ангилагддаг байна. Эдгээр байгалийн баялагуудыг боловсруулан гаргаж авах шатахууны өртөгт насжилтын байдал шууд хамааралтайгаар нөлөөлнө. Нүүрс шингэрүүлэх технологийг энгийн үгээр тайлбарлавал, байгаль дээр өрнөж буй дээрх насжилт, урвалжилт болон бусад үр нөлөөлөлийн үйл явцыг үйлдвэрлэлийн аргаар түргэсгэн нефть гарган авч байгаа юм.
Нүүрс: Хатуу хар алтыг шингэрүүлэх тухай
Түүхийн хуудсыг эргүүлэн сөхөж үзвээс Нүүрс Шингэрүүлэх технологийг өнгөрсөн зууны эхэн үеэс судалж, хөгжүүлж эхэлсэн ба түүнээс хойш улам бүр сайжруулсаар иржээ. Харин нүүрс шингэрүүлэх технологийг ашиглах, зах зээлд нэвтрүүлэхэд шингэн хар алт газрын тостой өрсөлдөх гарцаагүй шаардлагатай тулгарч байжээ. Тухайлбал, нэг баррел нефть 25-35 ам.доллараас илүү үнэтэй болсноор Нүүрс Шингэрүүлэх технологи нь эдийн засгийн хувьд үр өгөөжтэй болдог байна. (1 баррел = 159 литр) Өөрөөр хэлбэл, баррел нь 25-35 ам.долларын өртөгтэй нефть үйлдвэрлэх бололцоотой уг технологи нь хөрөнгө оруулагчдын сонирхолыг ихээхэн татаж эхэлдэг гэж мэргэжилтэнгүүд тайлбарладаг. Тэгвэл, нефтийн үнэ 60 ам.долларын босгыг давж дэлхий нийтийг цочирдуулж байсан нь саявтархан. Тухайн үед зах зээлийн шинжээч мэргэжилтэнгүүд газрын тосны үнийн өсөлт буурахгүй, харин өсөх магадлалтай хэмээн мэдэгдэж байсан. Тэр ч байтугай, асар их хэмжээний нөөцтэй ямар нэгэн орд газар гэнэт олддоггүй л юм бол, нефтийн үнэ алгуур өссөөр 100-150 ам.доллар хүрнэ гэсэн таамаглалыг зарим нэг нь дэвшүүлж байсан. Энэ бүхэн ч өнөөдөр нэгэнт батлагдаж, бодитой болсон явдал. Анхаарал татсан өөр нэг таамаглал бол АНУ-д шатахуун түгээх цэгүүдэд борлуулагдах галлон бензиний үнэ 8 ам.долларт хүрч өргөн хүрээг хамарсан, гүнзгий хямрал өрнөж болох талаар дурдаж байжээ. (1 галлон = 3.8 литр)
Тэгэхээр яагаад өнөөг болтол бусад улс орнууд Нүүрс Шингэрүүлэх үйлдвэр барьж байгуулаагүй юм бэ? Хамгийн товч бөгөөд тодорхой хариултыг доорх зургаас харж болно. Газрын тосны үнийг тогтоох болон баримжаалахад АНУ-д ашиглагддаг нэг төрлийн газрын тос болох WTI баррел нефтийн үнэ 2010 онд хамгийн дээд цэгтээ буюу 100 ам.долларт хүрнэ хэмээн таамаглаж байжээ. WTI-н таамаглал хамгийн өндөр магадлалтай гэж тооцогддог ажээ.
Хөрөнгө оруулагчидын шийдвэр гаргахад нөлөөлж буй өөр бусад хүчин зүйлүүд бий. Нүүрсийг шууд болон шууд бусаар, эсвэл энэ хоёрыг хослуулан ашиглах замаар шингэрүүлэх аргууд байдаг. Үүнээс шууд аргаар нүүрс шингэрүүлэх нь харьцангуй хямд үнэтэй нефть үйлдвэрлэх давуу онцлогтой, сүүлийн үеийн технологи юм. Мөн нүүрс шингэрүүлэх технологитой харьцуулахад харьцангуй хямд өртөгтэй нүүрсийг хийжүүлэх, хийг шингэрүүлэх өөр бусад технологиуд ч байна. Харьцангуй өмнөх үеийн, олон шат дамжлагатай эдгээр технологиудыг ашиглан үйлдвэрлэх эцсийн бүтээгдэхүүний үнэ харьцангуй өндөр гардаг байна. Иймээс зөв зүйтэй сонголт хийх шаардлагатай тулгарсан хөрөнгө оруулагчид нефтийн үнэ огцом унахаас жийрхэн, хүлээзнэж харзнасан байдалтай байж болох талтай. Зарим компаниуд нүүрс шингэрүүлэх үйлдвэрлэл эрхлэхээ түр зуур хойш тавин, хөрөнгө оруулалтын өнөөгийн үр ашигтаа түлхүү анхаарч буй нь бас нөлөөлж байж болох юм.
Гэвч Хятад, АНУ, Герман, Энэтхэг, Австрали, Индонези зэрэг орнууд өөрсдийн дотоод дахь хямдхан нөөц баялагтаа дулдуйдан нүүрс шингэрүүлэх технологийг хөгжүүлэх явдлыг туйлбартай хөхиүлэн дэмжиж байна. Тухайлбал, Хятад Улс нийт эрчим хүчнийхээ 30 орчим хувь, газрын тосны бүтээгдэхүүний 50 орчим хувийг импортолдог. Тус улсын хувьд үнийн өсөлт, гадаад зах зээлээс хамааралтай байх нь ямархуу байдалд хүргэж болохыг 2006 оны байдлаар өдөрт 3 сая баррел нефтийн бүтээгдэхүүн импортолдог байсан тоо баримтаас төсөөлж болох юм.
Нүүрс: Цахилгаан, эрчим хүчний эх үүсвэр
Яахын аргагүй сонирхол татах зүйл бол цахилгаан, эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн салбар болно. Өнөөдөр дэлхийн дахинд хэрэглэж буй цахилгаан, эрчим хүчний 40% орчимыг нүүрснээс гарган авч байна. Гэвч энэ тоо улс орнуудын хувьд харилцан адилгүй ба тухайлбал, Польш 94%, Өмнөд Африк 92%, Хятад 77%, Австрали 76% гэх зэргээр цахилгаан, эрчим хүчний хэрэгцээгээ нүүрсээр хангадаг байна. Харин манай улсын хувьд бараг 100% билээ. Сүүлийн жилүүдийн байдлаас ажиглахад, нүүрс нь байгалийн хий, усан болон цөмийн эх үүсвэрүүд, сэргээгдэх эрчим хүчнүүдээс илүү давшилттай хөгжиж буй эрчим хүчний эх үүсвэр юм. 2030 оны байдлаар ч 38%-ийг нийлүүлэх нүүрс гол эх үүсвэр хэвээр байх бөгөөд үлдсэн хэсгийг байгалийн хий 30%, уснаас гаргах цахилгаан эх үүсвэр 13%, цөмийн эрчим хүч 9%, харин эх үүсвэрүүд 6%, газрын тос 4%-ийг тус тус үйлвэрлэх ажээ.
Эдүгээ ажиллаж буй нүүрсний цахилгаан станцуудын технологи нь анхнаасаа нефтийг ашиглах нөхцөл боломжийг харгалзалгүй буруу шийдсэн, хэтэрхий үрэлгэн үнэтэй арга зам ажээ. Гэтэл нүүрс шатаан эрчим хүч үйлдвэрлэдэг ямар ч станц нүүрс шингэрүүлэх аргаар гаргаж авсан нефтийг ашиглах бүрэн бололцоотой. Түүнчлэн, ашиглагдаж буй цахилгаан станцуудын ашигт ажиллагааны түвшин нь 50% орчим байхад, өндөр даралттай шатаах зуух ашигладаг нүүрс шингэрүүлэх технологийг ашигласнаар дээрх түвшин 80% хүртэл нэмэгдэх юм байна. Энгийнээр хэлбэл, бид шатааж буй нүүрснийхээ тал хувийг ашиглаж байна гэсэн үг юм. Харин ч бүр хүрээлэн буй орчинд хор хөнөөлтэй хүхэр, меркури болон үнс зэрэг ялгарахгүйгээс гадна хий тортог, утаа үнэр багатай, илүү үр ашигтай, байгаль дэлхийд ээлтэй шийдэл болох юм байна.
Нүүрс шингэрүүлэх үйлдвэрлэлийн салбарыг хөгжүүлэх чиглэлээр харьцангуй тэргүүлж яваа улс бол манай өмнөд хөрш болно. Хятад улс хэдхэн жилийн дотор маш хурдацтай өсөн бойжиж, дэлхийн томоохон аж үйлдвэржсэн гүрэн болсон. Тус улсын эрчим хүчний эрэлт хэрэгцээ тоймлошгүй их бөгөөд ялангуяа үйлдвэрийн газрууд, орон сууц, сургуулиудыг цахилгаанаар хангах хүндхэн асуудлыг зайлшгүй шийдвэрлэх шаардлагатай тулгарч байгаа билээ. Тэд багахан хэмжээний нефтийн нөөцтөй боловч маш их нүүрстэй. Гэвч, нүүрсний нөөц нь газар нутгынхаа хойд хэсэгт байрлаж байгаа бол, аж үйлдвэрийн хөгжил цэцэглэлт нь өмнөд хэсэгтээ өрнөж байгаа билээ. Аугаа том газар нутагтай Хятад улсын зам тээвэр, төмөр замын өнөөгийн нөхцөл байдал тааруухан, ойрын ирээдүйд шаардлага хангахүйц хэмжээнд хүрч хараахан амжихгүй хэмээн эх сурвалжууд дурдаж байна. Гэвч тэд хатуу нүүрсийг тээвэрлэх хүндхэн асуудлыг шийдэж чадлаа ч, зөөж авчирсан нүүрсээ шатааж агаар орчиноо бохирдуулсан хэвээр л байна. Үүний оронд нүүрсээ шингэрүүлэн хоолойгоор шахан дамжуулах нь эцсийн дүндээ хямд төсөр тусахаас гадна хамаагүй хялбархан, илүү ухаалаг арга зам болох нь дамжиггүй
Хятад улс нүүрс шингэрүүлэх үйлдвэртэй болох анхны оролдлогоо 1999 онд хийсэн ба жилийн 500,000 тоннын хүчин чадалтай уг төсөл нүүрсний чанараа дутуу шинжилснээс болж бүрмөсөн зогссон байна. Улмаар 2001 онд энэ чиглэлийн 863 төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх санал боловсруулагдаж байснаас өнөөдөр 30 орчим нь нарийвчилсан төлөвлөлт хийх, техник эдийн засгийн үндэслэл боловсруулах шатандаа явж байна. Харин 2001 оноос АНУ-н технологийг ашиглахаар тууштай ажилласаны үр дүнд Шиньхуа групп санаачлагыг гартаа авч, Өвөрмонголын Ордосд дэлхий дээр анхны томоохон гэж зүй ёсоор тооцогдох нүүрс шингэрүүлэх үйлдвэрийг 2008 онд ашилалтанд оруулах гэж байна. Энэ бүхнээс шалтгаалан, бүх хятадын аж үйлдвэрлэлийг чиглүүлэн зохицуулах үүрэг бүхий Үндэсний Хөгжил, Шинэчлэлтийн Хорооноос “Нүүрс Шингэрүүлэх салбарын талаар баримтлах Үндэсний Хөгжлийн Хөтөлбөр” батлагдан гарахаас нааш энэ чиглэлээр хэрэгжүүлэх шинэ төслүүдэд хатуу хяналт тавьж ажиллах удирдамжыг орон нутгийн удирдлагуудад хүргүүлжээ. Нүүрс шингэрүүлэх асуудлыг бодитой ажил болгоход түүнд хэрэгцээтэй нүүрс, ус болон хөрөнгө мөнгөний хангалттай нөөцтэй байх шаардлагатайн дээр экологи, хүрээлэн буй орчин, технологи зэрэгт тавигдах стандартын өндөр шаардлагуудыг хангах ёстой. Энэ бүхэнд харалган хандах нь төслийн хэрэгжилтийг тогтворгүй болгохоос гадна үндэсний эдийн засаг, түүний эрүүл хөгжилд сөргөөр нөлөөлөх талтай гэж ҮХШХ-ны мэдэгдэлд дурджээ. Иймээс ч, 3 сая тонноос бага хүчин чадалтай үйлдвэр байгуулах төсөлд засгийн газрын зүгээс зөвшөөрөл олгогдохгүй хэмээн эх сурвалжийн мэдээлж байна.
Нүүрс: шатахууны эх үүсвэр
Сонирхол ихээхэн татаж буй өөр нэг зүйл бол бидний өдөр тутмын амьдралын салшгүй хэсэг болсон автомашин ба түүний эрэлт хэрэгцээ дэлхий дахинд өсөн нэмэгдсээр байна. Өнөөдөр тээврийн хэрэгсэлүүдийг хөдөлгөхөд шаардагдаж буй нийт шатахуун, түлшний 96% орчимыг газрын тосноос гарган авч байна. 1970 онд нийтдээ 200 сая хүрэхгүй байсан автомашины тоо 2006 онд 700 сая илүүтэй болсон байна. Дэлхийн Эрчим Хүчний Байгууллагын таамаглаж буйгаар 2030 онд дэлхийн автомашины тоо даруй 1.5 тэрбумд хүрэх ба ялангуяа хөгжиж буй орнуудад автомашины хэрэглээ гурав дахин нэмэгдэх ажээ. Үүний хажууд, 100,000 гаруй тээврийн хэрэгсэлтэй манай улс өчүүхэн мэт санагдаж болох ч, Улаанбаатрынхаа гудамжинд багтаж ядан түгжрэн бухимдаж яваа бидний хувьд томоохон асуудал юм.
Сүүлийн жилүүдэд байгаль орчинд ээлтэй тээврийн хэрэгсэлийг түлхүү нийлүүлэх шаардлагыг хангах, хэрэглэгчидийн хүсэн хүлээж буй илүү үр ашигтай автомашин үйлдвэрлэх асуудлуудыг уялдуулах хүндхэн даваатай үйлдвэрлэгч компаниуд тулгарч байгаа. Иймээс ч тэд хүрээлэн буй орчинд ээлтэй, цахилгаан-бензинийг хослуулах гибрид автомашинуудыг аль болох богино хугацаанд, их хэмжээгээр үйлдвэрлэн нийлүүлэх ажилдаа ханцуй шамлан орцгоосон. Гэтэл ойрын ирээдүйд цахилгаан-дизель түлшийг хослуулан ашиглах гибрид автомашин нь хэрэглээнд илүүтэй нэвтэрч эхлэх магадлал өндөртэй байх төлөв байдал ажиглагдаж эхэлжээ. Бензин болон дизель түлш хоюуланг нь нүүрснээс гаргаж авдаг ба эдгээр нь газрын тосноос гаргаж авдаг шатахуунаас харьцангуй цэвэр бүтээгдэхүүн ажээ. Мөн дээрх хоёр төрлийн шатахууныг нүүрснээс гаргасан нефтьнээс нэрж боловсруулах арга, ашигт ажиллагааны түвшин нь ойролцоо аж. Нөгөө талаасаа, хөдөлгүүрийн хүч чадлыг бүрэн дүүрэн ашиглах, гүйцэтгэлийн илүү сайн үзүүлэлттэй түлшийг ашиглах бололцоо бүрдүүлж байгаа юм. Ялангуяа, нүүрснээс гаргасан дизель түлш нь агаар мандлыг бохирдуулах бодис бага ялгаруулахын зэрэгцээ бидэнд илүү их замыг туулах боломж олгоно.
Хүн амынхаа тоогоор тэргүүлэгч Хятад болон Энэтхэг улсууд автомашин үйлдвэрлэлийн зах зээлд хүч түрэн орох төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх цаг мөч хэзээ мөдгүй болсон. Эдгээр улсууд дотоодын асар том зах зээлээ хангах эхний алхамаа хэрэгжүүлэх, улмаар гадаад зах зээлд амжилттай гарахад ялангуяа өөрсдөө үйлдвэрлэх цэвэр шатахуун нь хүчтэй зэвсэг болж болох талтай. Тэртээ тэргүй түүхий нефтийн зах зээлээс хамааралтай, дээр нь үйлдвэрлэлийн өндөр өртөг зардлаас шалтгаалан хямарч буй автомашин үйлдвэрлэгч мангасуудад ч томоохон дарамт үзүүлж, хүндхэн цохилт өгөх нь дамжиггүй бизээ. Иймээс ч автомашин үйлдвэрлэгчид гибрид автомашины үйлдвэрлэлийг эхлүүлэхээр зэхэж буй цогц өөрчлөлтийн төлөвлөгөөгөө түр хойшлуулж, юуны түрүүнд нүүрс шингэрүүлэх аргаар гаргаж авсан шатахууныг илүүтэй сонирхон, судалгааны ажилд ихээхэн хөрөнгө хаяцгааж эхэлжээ.
Төгсгөл хэсэг буюу эхлэл
Монгол Улсын шийдвэр гаргагчид Нүүрс Шингэрүүлэх технологийг нэвтрүүлэн, нутагшуулах төрийн бодлогоо даруй тодорхойлох хэрэгтэй. Ингэхдээ, өнөөдөр барууны ертөнцөд моодонд ороод байгаа био түлшний асуудалтай адилтган жишиж, био түлшний үйлдвэрлэлийг татвар болон санхүүгийн хөнгөлөлт үзүүлэх замаар хэрхэн дэмжиж буй тэдний туршлагыг судлаж үзэх нь илүүдэхгүй. Нөгөө талаасаа, асуудлын мөн чанарыг сайтар ойлгоход хялбар дөхөм байж болох талтай. Нүүрс Шингэрүүлэх технологи болон био түлшний үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх асуудалд олон нийтийн дэмжлэгийг авахад дөхөм үзүүлэх, адил төстэй олон хүчин зүйл, онцлог талууд бий. Тэгэхээр, барууны улс төрчид био түлшний асуудлыг аль өнцгөөс нь харж байна гэдгийг сонирхож үзье. Нэгдүгээрт, үйлдвэрлэлүүд уналтанд орсон орон нутгийн түвшинд хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэх тул сонгогчдын саналыг авахад улс төрчдөд ашигтай тусдаг байна. Хоёрдугаарт, улам бүр барьц муутай, тогтвортой бус болж буй улс орнуудаас эрчим хүчний хувьд хамааралтай байх нь аюулгүй байдалд сөрөг үр нөлөө үзүүлнэ хэмээн итгэж, санаагаа зовоох болсон барууны сонгогчид болон хөрөнгө оруулагчидын тоо их хэмжээгээр нэмэгдэх болсон. Гуравдугаарт, байгаль орчинд ээлтэй, цэвэр бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх тул байгаль орчны төлөө тэмцэгчидийн зүгээс дэмжлэг хүлээн авах магадлал өндөр байгаа зэрэг болно.
Манай нөхцөлд, улс орны маань хувь заяаг шийдэхэд оролцож буй аливаа нам, ашиг сонирхолын зөрчилтэй бүлэглэлүүд Монгол Улс Нүүрс Шингэрүүлэх үйлдвэртэй болох тухай асуудлыг үндэсний тэргүүлэх чиглэлийн бодлогод тусган багтаах, нэгдсэн бодлого баримтлах, тууштай ажиллах улс төрийн хүсэл эрмэлзлэлээ нэгтгэх хэрэгтэй. Одоо мориноосоо буух цаг болсон. Энэ бол ирээдүйг бүрхэгдүүлэх “хүүхдийн 10,000 төгрөг”, унаж тустал нь урхидах “эх орны хувь - хишиг” ч биш. Харин бидэнд заяасан хувь тавилан, бидний биелүүлэх үүрэг хариуцлага юм.
Энэ бүхнийг нуршиж эхлэхээс урьдаж эхэн хэсэгтээ дурдсан тэрхүү нийтлэлээс хоёр зүйлийг дахин энд давтая. Монголчууд зєвхєн цэрэг дайны хvчээр бус “шинжлэх ухааны аргаар” амжилтанд хvрсэн хэмээн 13-р зуунд барууны нэгэн мэргэний айлдсаныг ишлэл татаж, монголын малчин євлийн бэлтгэлээ базаахдаа аарцаа хатаан ааруул бэлтгэж, махаа хатаан борцоо бэлтгэдэг шиг сэтгэх ёстой болохыг сануулсан. Аз билэгшээж, монголчууд бидэнд итгэл тээсэн ерөөлд тань талархаж буйгаа илэрхийлье.
Ямартаа ч өнөөдрийн байдлаар Нүүрс Шингэрүүлэх технологид дэлхийн улс орнууд, олон компаниуд хөрөнгө оруулалт хийж байна. Та бидний өдөр тутам хэрэглэдэг бараа бүтээгдэхүүний үнийг хөөрөгдөж, улс орны хөгжлийг чөдөрлөх инфляцийг өөгшүүлж буй нефть, тэнгэрт тулталаа гаарч буй түүний үнэ гэх мэтийн учир зүйг олохгүй будлихын сацуу бухимдаж суугаагаа түр зуур ч атугай мартагная. Харин үнэхээр л улс орны маань хөгжил дэвшил, алс хэтийн ирээдүйд хэрэгтэй гэж үзэж байгаа бол нүүрсийг шууд болон шууд бус аргаар шингэрүүлэх технологиор гаршиж, дадлагжсан дэлхийн мэргэжилтэнгүүд болох Headwaters, Syntroleum Corp, Rentech, Sasol компаниудын талаар та нэг сонирхож үзээрэй.
from Oldman
Wednesday, June 18, 2008
Red Hill Commissions a Full Pre-Feasibility Study on the Ulaan Ovoo Project to Minarco-Mineconsult of Australia
The pre-feasibility study will substantially enhance data generated during a prior scoping study prepared by Behre Dolbear Inc. (USA) and several detailed transportation and economic studies prepared earlier this year by a Mongolia university. It will significantly extend these earlier studies by examining in detail the following key items:
- Geology and Reserves
- Market Analysis
- Mining Engineering
- Transportation and Infrastructure
- Hydrology
- Economic Analysis
- Environment
- Labour and Community Relations
The study will prepare detailed mine plans for each year of operation and will expedite Red Hill's production plans at Ulaan Ovoo. The study will rely on MMC's experience with the latest mining technology to determine the most profitable mining and transportation scenarios. The study will consider all aspects of the coal's journey from the ground to the East Asian markets and will include an extensive section on rail transport and costs that will expand transportation studies begun last year.
Red Hill Energy's President Ranjeet Sundher stated that:
"We are pleased to have a firm as qualified and regionally experienced as Minarco to work with. The completion of this extensive study will go a long way towards our production and partnership goals."
"Ulaan Ovoo's size, product quality, proximity to rail & major world markets as well as its abundant water source and anticipated ease of mining bodes well for the viability of the project."
Ulaan Ovoo contains 208.8 million tonnes of high quality thermal coal (174.5 Measured, 34.3 Indicated) with an additional 35.9 million tonnes inferred. The project has been granted a 30-year mining license by the Mongolian government with a 40 year extension option. It is situated approximately 17 kilometres (km) south of the Russian/Mongolian border and is located within 120 km of either Russia's (north) or Mongolia's (east) central (main) railroads. The railroads offer transportation options to the world's 3 largest coal importing markets including Japan, Taiwan and South Korea. Ulaan Ovoo's coal quality is particularly desired in these markets due to its low ash, low sulfur, low nitrogen, high volatile matter and its high calorific value averaging 5,092 kcal/kg or 9,165 BTU/lb (on an as-received moisture basis).
These markets can be accessed via either of Russia's massive coal exporting centers, Vladivostok or Vanino. On the other hand China's vast coal markets and Mongolia's main domestic coal market are accessible by rail to the south. Mongolia's Zelter River is in immediate proximity to Ulaan Ovoo and assures the project of abundant water. Ulaan Ovoo coal is carried primarily in a single, near surface coal seam averaging approximately 60 meters in thickness. The stripping ratio on the first 120 million tonnes of Ulaan Ovoo coal averages less than 1.4:1 which at 6 million tonne annual production would support a 20-year mine life. Seven exploration licenses 100% controlled by Red Hill Energy are in adjacent and/or surrounding basins and may lead to a significant increase to the resource base.
The study will be performed by MMC's team of professional geoscientists and engineers, several of whom have extensive prior experience in Mongolia and China. MMC will prepare the study in compliance with NI 43-101 requirements and has designated a Qualified Person as its principal signatory. The final pre-feasibility study is anticipated within four months.
Red Hill Energy's total 100% owned, high quality thermal coal resources in Mongolia, located in 2 coal basins, presently stands at over 1 billion tonnes (503.5 Measured, 503.6 Indicated) with an additional 444.9 million tonnes inferred. Red Hill's Chandgana coal projects are located in east/central Mongolia 160 km east of Mongolia's central railroad. CVRD of Brazil also controls an independent and very large coal project in this basin which is contiguous to Red Hill's resource properties.
Full details of the above disclosure, including the Qualified Person, is available in the Company's press releases of April 9 and March 26, 2008, October 25, 2007 and November 9, 2006.
Minarco-MineConsult, part of the Runge Group, is a premier international consulting and engineering firm, with specialist expertise in mining engineering, geology, and environmental economics. Their main office is located in Sydney, Australia, with satellite offices in Beijing and Jakarta. MMC's core business is technical mine planning with particular expertise in coal mining. They have organized a team of over 300 professionals in over 12 countries, working in each of the global mining exchanges. MMC has recently completed coal projects in Mongolia and is familiar with the country's vast untapped resources and market potential.
ABOUT RED HILL ENERGY INC.
Red Hill Energy Inc. is a junior resource company trading on the TSX-Venture Exchange under the trading symbol RH. The Company is advancing over one billion tonnes of 100% owned coal from two Mongolian coal basins towards production. Red Hill also has multiple uranium properties and several gold and copper exploration projects located throughout Mongolia. Red Hill has a strategic alliance with Mega Uranium Ltd. to jointly develop its uranium assets and has a full-time office in Mongolia's capital, Ulaanbaatar.
Red Hill Energy Inc.
G. Arnold Armstrong - Chairman and CEO
Ranjeet Sundher - President
SOURCE: Red Hill Energy Inc.
CCTI works on memorandum, joint venture in Inner Mongolia
The memorandum provides specific milestones to determine the suitability of CCTI's technology for enhancing around 2 billion tons of lignite coal deposits as a fuel source for a new power station and gasification plant, scheduled for construction in the fourth quarter of 2008.
CCTI will conduct coal sample testing to confirm the suitability of the lignite for the CCTI process. If successful, the two parties plan to sign a joint venture agreement in October. Under the joint venture, CCTI would construct an initial plant to process the 1.5 million tons per year required by the new power plant. Afterward, subject to a successful outcome, the CCTI project would be expanded to an output capacity of around 15 million tons over a five year period. The majority of the coal enrichment project would be focused on coal gasification and the production of chemical by-products.
SMIRSC will be responsible for providing raw coal, and purchasing the upgraded product, plus the establishment of marketing and distribution for all chemical and coal products produced by the joint venture. SMIRSC will also be responsible for providing the sites, utilities, services and transportation infrastructure required by the project. Details of the capital structure, scale of capital investment and other cooperative conditions for joint venture are subject to further discussion between the parties.
The CCTI process captures and separates impurities and contaminants in coal, making the fuel burn more cleanly. The removed exhaust gas and contaminants can then be refined and sold on the secondary chemical market.
Thursday, June 5, 2008
China diesel shortage due to demand, not pricing regime - PetroChina
'The main problem for diesel supplies is the rise in demand,' said Jin Anyao of the company's retail division.
He noted that shortages in Inner Mongolia and the northeast have been particularly pronounced because of the growing mechanization of agriculture.
Jin played down the impact of price controls on the company's operations, saying that downstream refining was only one of 10 business segments.
However, he also said that the opening up of the price system was a 'necessity.'
High crude prices and domestic price controls mean refiners operate at a built-in loss. These pricing distortions are thought to have caused smaller refiners to reduce or shut down operations, leaving the market largely to the majors, who have a mandate from the government to keep up supply.
Another major domestic producer, Sinopec, said recently it plans to increase imports of oil products to prevent shortages of diesel and gasoline during the summer harvest and the Beijing Olympic Games.
http://www.forbes.com/afxnewslimited/feeds/afx/2008/06/03/afx5072879.html
Increasing Interest in Coal-Liquid Project
Foreign and local companies this week presented the government with their feasibility study on coal to liquid technology.
‘Headwater’, the US company that proposed and introduced the Direct Coal Liquefaction technology in March, along with Mongolian company ‘ICM’ and Germany company “Uhde”, introduced their feasibility study on Tuesday (June 3).
S.Otgonbat, advisor from the Ministry of Trade and Industry, said the Mongolian government is studying the proposals from five local and foreign companies on coal –to liquid technology.
Those companies promised that they would handle any future crisis once the complex industries have been built, in exchange for government support on clear legal and tax environments.
The coal to liquid fuel project requires a large investment to build the complex industry, which consists of a power plant, coal washing plant, coal cocking and another second product producing industries.
The complex industry will cost about US$1 to $2.5 billion. The complex industry will take four to five years to construct.
Mongolia has about 160 billion ton in coal reserves and is listed as the 12th largest country of coal reserves globally. Accessing this, however, would depend on 100 percent of petroleum product from Russia.
The main goal of the coal liquefied fuel project is to supply at least 30-40 percent of local petroleum need. Mongolia would buy diesel fuel from Russia after the complex industries was built.
And the price of the liquid fuel would possibly be 50 percent cheaper than importing petroleum product.
D.Nemekhbayar, Executive Director of the ICM company, said that ICM company has worked with German company in order to develop the project over the last three years.
The company determined there were 210 million tons of coal in the Tov aimag deposit reserve, and another 300 million tons of coal reserve possibly yet to be determined. On this figures, the industry would exist for 30 years.
The industry will produce enough production to support Mongolian demand and would possibly allow exports to China.
Mongolian demand of petroleum product is 700 thousand ton per year.
Headwater has proposed that it will produce three million tons of liquid fuel per year and ICM promised one million tons per year.
The company request from the government a unique proposal, and is apparently very detailed and with clear legal documents.
The coal to liquid project has garnered the interested of companies from the US, France and Germany. The Mongolian government said it would give more attention to the project in order to reduce its dependent position of petroleum.
http://ubpost.mongolnews.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=1901
Shenhua Group to build coal production base in Ordos
The development of this coal field would be the biggest industrial project in Ordos City in recent years, and would benefit both Shenhua and the city in many ways.
The two sides would jointly send an application to related government authorities for the co-development of the coal field and to build a coal production base there. In addition, they will launch electricity, railway, coal chemical projects, etc to form an integrated economic chain to boost the city's economy at the largest extent and in return promote Shenhua's profitability.
http://www.chinaknowledge.com/News/news-detail.aspx?type=1&id=15650
Coal Reserve Discovered in East
Tefis Mining announced that its exploration project in Tugalgatai, located in the Moron soum of Khentii aimag, is estimated to have around three billion metric tons of coal.
The largest coal reserve found so far is Tavan Tolgoi, a high-grade coking coal mine that has 6.2 billion metric tons of reserve.
Mining is Mongolia’s biggest industry and makes up the largest portion of its exports.
http://ubpost.mongolnews.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=1915&Itemid=40
State-Owned Company Wins Mining Licenses
State-owned company ‘Erdenes MGL’ can mine the lucrative Asgat silver deposits in the Nogoonnuur soum, Bayan-Olgii aimag, according to a decision granting special permission made by the Mineral Resources and Petroleum Authority of Mongolia (MRPAM).
Erdenes MGL also secured the exploitation licenses to the strategic mining deposits at Tavan Tolgoi, located in the Omnogobi aimag, which the MRPAM transferred from Energy Resources who formerly owned the licenses.
The MRPAM made the decision to transfer the license under the argument that the state had paid for initial exploration.
In order to grant special permission to Asgat, the MRPAM used the following articles of law: Resolution No.27, Article No.4, passed on February 6 2007 by parliament; Resolution No.266, passed by the Government of Mongolia on November 15, 2006; and Resolutions No. 42 and No.63 by the chairperson of MRPAM, approved on February 11 and 28, 2008.
The Asgat deposit is located in Bayan-Olgii aimag, in the extreme northwest of Mongolia, 170 km north of the aimag administrative center of Olgii.
The deposit was discovered in 1976 in a mountainous area where maximum altitudes range from 2,300 to 3,650m above sea level.
It is estimated the resources of rare earth metals, which reach to a depth of 200m, are 600,000 metric tons of niobium oxides, 35,000 metric tons of tantalum oxides, 4,000,000 metric tons of zirconium oxides, 1,000,000 metric tons of rare earth oxides, and more than 100,000 metric tons of yttrium oxides.
It is also highly probable that zircon-pyrochlore placers may have formed near the rare earth metal bearing granites.
The overall coal reserves of the Tavantolgoi deposit alone are estimated to be 5 billion tons, of which 2.8 billion tons are amenable to open pit mining to a depth of 340m.
Mining Company Rejects Merger
Khan Resources’ is offering to purchase 100 percent of all common shares from shareholders, although its bid will now struggle to succeed.
Both companies have interests in Mongolia’s mining resources and their merger would create a significant new player in the industry.
Western’s management asked shareholders not to sell their shares to Khan, who had offered 0.685 of its own shares for each Western share.
“Western is much further advanced toward a production decision than Khan, which is one of the reasons why Khan needs Western much more than Western needs Khan,” said Eric Bohren, the company’s chief executive.
Anchorage Capital Master Offshore, a New-York based private investment fund that holds 19 percent of Western Prospector, said it does not intend to sell its 10.3 million Western shares to Khan.
Khan owns the Dornod uranium deposit, the site of a former Russian open-pit uranium mine, while Western Prospector owns the Gurvanbulag uranium deposit.
The properties sit right next to each other and Khan had estimated that joint development of the companies’ two properties would generate about US$100 million in synergies.
Both companies’ shares are traded on the Toronto Stock Exchange and the offer remains open for acceptance until June 20.
Mongolia’s Prime Minister, S.Bayar, and Director General of the state-owned Russian corporation Rossatom, Sergey Kiryenko, last week (May 26) visited Khan’s Dornod uranium site.
The two leaders then continued on to visit Russia’s Priargunsky uranium ore processing and mining operations in the neighboring Chita region where they went 700 meters below ground into a mine to see uranium ore production.
During the one-day visit, Bayar and Kiryenko agreed to cooperate in uranium production and enrichment, as well as in the construction of small or medium-capacity nuclear power plants.
However, Bayar said that a final deal cannot be signed until the country sets out a clear nuclear energy policy and passes a law on uranium production.
He told Russia’ RIA Novosti agency that the law was being drafted and could be approved after the Parliament reopens in this fall.
Mongolia estimates its uranium reserves at 60,000 metric tons. Russian experts have assessed the country’s reserves at 120,000-150,000 tons.
From
http://ubpost.mongolnews.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=1900&Itemid=40
Ivanhoe Energy sees global interest in heavy-oil process
With files from reporter Andy Hoffman
June 4, 2008
CALGARY -- Fresh from its purchase of several oil sands leases, Ivanhoe Energy Inc., the Vancouver-based oil junior run by mining billionaire Robert Friedland, is looking to use its heavy-oil technology to carve out niche opportunities worldwide.
Last week, Ivanhoe said it will develop an innovative, small-scale oil sands plant in Alberta on leases acquired from Talisman Energy Inc. The technology partially processes the crude on site and could make oil sands development more economical, unlocking the door for smaller producers.
Since then, investors from around the world have shown substantial interest in Ivanhoe's technology, while the company has also talked with other Canadian oil sands firms and state-owned oil companies elsewhere over potential deals and partnership opportunities, Mr. Friedland said.
"We got our top target, the No. 1 pick of the litter," he said of the Talisman deal in a conference call. "This is a very material step for the company ... but there's a large group of other opportunities for us. I've personally had very significant discussions with very powerful asset owners around the world."
Ivanhoe's heavy-oil technology, dubbed HTL, runs bitumen over a circulating bed of very hot sand, upgrading its quality by burning off the heaviest, least useful part of the barrel, leaving lighter crude in its place.
It plans to use that process at the oil sands leases it bought from Talisman last week for a total of $105-million, including only $30-million in cash up front.
Ivanhoe plans to build a small, technically advanced project - producing between 30,000 and 50,000 barrels a day - that will use far less natural gas or diluent than other projects.
"The task is to create both the kind of company we want and significant value along the way," Mr. Friedland said. "We've had some modest success in the past, and believe we can do it again."
While Mr. Friedland is a larger-than-life figure, with a history of successfully promoting long-shot mining projects and attracting investors to remote regions or complex plays, some of his projects have attracted a healthy dose of controversy. Nevertheless, he's best known for the $4.3-billion sale of former firm Diamond Fields Resources, which made a huge discovery of nickel at Voisey's Bay in Newfoundland in 1993.
These days, Mr. Friedland's most high-profile endeavour is the massive Oyu Tolgoi copper and gold project in Mongolia. Global mining giant Rio Tinto PLC has agreed to invest in Oyu Tolgoi with a 10-per-cent stake in Mr. Friedland's Ivanhoe Mines Ltd. Rio Tinto has said it will only increase its stake beyond 10 per cent if Ivanhoe can secure an investment agreement with the government of Mongolia. Ivanhoe has been trying for five years to secure the needed approval and is still talking with Mongolian officials.
China turns to coal for oil, may fuel controversy
ERDOS: With oil prices at historic highs, China is moving full steam ahead with a controversial process to turn its vast coal reserves into barrels of oil. Known as coal-to-liquid (CTL), the process is reviled by environmentalists who say it causes excessive greenhouse gases.
Yet the possibility of obtaining oil from coal and being fuel self-sufficient is enticing to coal-rich countries seeking to secure their energy supply in an age of increased debate about how long the world’s oil reserves can continue to meet demand.
The United States, Australia and India are among those countries looking at CTL technology but are constrained by environmental concerns associated with the process which releases excessive amounts of carbon gases into the atmosphere and consumes huge amounts of water.
But China, which lacks the powerful environmental lobbyists that might stymie any widescale initiative elsewhere, is building a major complex on the grasslands of Inner Mongolia.
"Those countries with large coal reserves, like South Africa, China or the United States, are very keen on CTL as it helps ensure energy security," said Yuichiro Shimura at Mitsubishi Research Institute (MRI) in Tokyo.
"However, the problem is that it creates a lot of carbon dioxide. Also you need a huge amount of energy for liquefaction, which means you end up wasting quite a lot of energy," the chief consultant at MRI in charge of energy said.
In Erdos, Inner Mongolia, about 10,000 workers are putting the final touches to a CTL plant that will be run by state-owned Shenhua Group, China’s biggest coal mine.
The plant will be the biggest outside of South Africa, which adopted CTL technology due to international embargoes on fuel during the apartheid years. "We cannot fail," Zhang Jiming, deputy general manager at Shenhua Coal Liquefaction, said.
"If things go smoothly, we will start with the expansion next year," he said.
The plant will start operating later this year and is expected to convert 3.5 million tonnes of coal per year into 1 million tonnes of oil products such as diesel for cars. That’s the equivalent of about 20,000 barrels a day.
If all goes well, then Inner Mongolia will push on with an ambitious plan to turn half of its coal output into liquid fuel or chemicals by 2010. This would be around 135 million tonnes, or about 40% of Australia’s annual coal output.
The region, as big as France, Germany and England put together, hopes CTL will propel development while contributing to Beijing’s plan to have CTL capacity of 50 million tonnes by 2020.
That would be about 286,000 barrels a day, or about four percent of China’s energy needs based on current consumption.
CTL is also being considered by a number of coal-rich countries such as the United States, which has the world’s largest coal reserves. The relatively low cost of CTL produced oil given current oil prices, plus the chance to be more energy self-sufficient is a powerful incentive.
The technology is being seen in some quarters as offering an opportunity for the US to reduce its dependency on other countries for oil and a small US CTL industry is emerging.
DRKW Advanced Fuels plans to start construction on a plant in Wyoming next year in partnership with Arch Coal and with technologies licenced by General Electric and Exxon Mobil.
The defense department is experimenting with CTL in an effort to cut reliance on fuel from countries unfriendly to the United States.
But CTL is highly controversial. Experts say the whole lifecycle releases about twice as much carbon dioxide, the most common greeenhouse gas, as fossil fuel.
Liquefying coal also requires large amounts of energy and drains water supplies. The fuel produced through this method has a shelf life of up to 15 years, unlike other motor fuels which is attractive to the military and to governments keen to ensure fuel security.
Though CTL technology was developed about 100 years ago, it has been little used, except in Nazi Germany and apartheid South Africa, which had difficulty accessing then-inexpensive oil. Oil prices, which have more than quadrupled this decade to above $130 a barrel, have reignited interest in CTL.
The Oil and Gas Journal in April suggested it costs $67 to $82 a barrel to produce CTL fuel, based on the experiences of South Africa’s Sansol. Exact prices would depend on a range of factors including coal and water prices and of course it is very expensive to build CTL plants.
Shenhua will be the first to use direct CTL technology on a large scale. It is different from indirect CTL, proven in Nazi Germany and by South Africa’s Sasol, and converts coal directly into liquid fuel, skipping gasifying coal into syngas.
"CTL happened only twice in world history, and both times it’s been in nations facing some kind of state of emergency with respect to energy. It should sound an alarm bell," said Gary Kendall, from the WWF conservation group.
"There are two defining issues in the 21st century: one is carbon dioxide and one is water. And the (CTL) process is horrifically carbon intensive. It is also very water intensive."
The ‘holy grail’ for CTL enthusiasts is to find a way to turn coal into liquid without releasing carbons into the air. The idea is that the carbon dioxide, the main global warming gas, would be captured and stored deep under ground.
Carbon capture and storage, which is still the subject of much research, would alleviate the environmental impact of carbon dioxide being released into the environment, the main argument against CTL by critics. This could spur CTL development in the United States and other western countries.
Coal lobbyists in the US have been clamouring for more research into CTL but they have failed to override environmental concerns due to the carbon emissions of the process. Pro-CTL amendments were dropped from the 2007 US energy bill.
"If there is no good solution for CO2, the (CTL) industry will not flourish," Chen Linming, executive vice president at Sasol China, told a conference last month, urging the government to support carbon capture and storage technology.
Shenhua and Sasol are conducting a feasibility study to build two more CTL plants in the provinces of Shaanxi and Ningxia. Whether CTL technology could ever be used on a large-scale will depend on how coal companies deal with the massive amount of water used in the process.
China faces serious water shortages and the Gobi desert, which spans across Inner Mongolia, is expanding rapidly.
There are drinking water shortages in northwest China and ground water levels are sinking every year. Shenhua plans to use ground water and recycled water from coal mines to supply the 8 million tonnes it will need a year.
Yet Zhang said it would need to tap other sources, such as the Yellow River, in the second phase. He would not disclose how much the company spent to build the complex, or how much carbon dioxide it is expected to emit.
"There’s no doubt with oil at over $100 a barrel, CTL is very economic. However the constraint is the availability of water," said Michael Komesarroff from Urandaline Investments.
"The Yellow River often dries up. In some parts of China, 30 years ago, the water table was 5 metres below the ground. Today it is 35-40 metres below the ground because they take the ground water in an unsustainable way."
Environmentalists say that rather than invest in a process that will probably never be environmentally sound, China and other countries should move towards running cars on batteries rather than liquid fuel.
"If China’s primary concern is energy security, then I think you would want to take the most efficient way of using the resources," said WWF’s Kendall.
"If you turn coal into electricity at high efficiency, and charge electric vehicles, you can get three times as many kilometres per unit of coal.
Wednesday, June 4, 2008
New technology could make Ivanhoe crude profit
Published: Wednesday, June 04, 2008
The refining technology touted for use in Alberta's oilsands by co-founder Robert Friedland of Ivanhoe Energy Inc. is attracting investors and potential partners in droves, the billionaire financier said in an analysts' conference call Tuesday.
Friedland, whose Ivanhoe Mines discovered the massive nickel deposit at Voisey's Bay in Newfoundland and is now trying to develop a $3-billion gold and copper mine in Mongolia with partner Rio Tinto, discussed his energy company's purchase of three leases from Talisman Energy of Calgary and the $1.8-billion integrated oilsands project it hopes to build there.
Ivanhoe Energy estimates that completing a 30,000-barrel-a-day steam-assisted gravity drainage project with upgrader will cost about $60,000 per flowing barrel, a number analysts say is about two-thirds of the current cost of technology used in many existing projects. It could deliver its first synthetic sour crude oil in about five years.
The market apparently liked what it heard as Ivanhoe Energy shares continued a steady three-month climb to a 52-week high of $2.92, up two cents.
Here are Friedland's comments made during the call:
- On highlights of the Talisman purchase for a combination of cash and notes, announced last Thursday:
"The fact we are only required to pay $30 million on closing, out of $105 million, is a very significant value to Ivanhoe as it mitigates dilution at this stage in our company's development.
"We're very pleased Talisman has elected to take back certain rights to participate with us in these acquired leases and may also do so in respect of other Canadian heavy oil transactions which we are reviewing at this time and in the future. . . .
"The longer the period of time Talisman takes to back in, the greater the financial consideration to our shareholders."
- On locating its first HTL (heavy to light oil) project in the Alberta oilsands:
"Our stated goal has been to anchor the rollout of our HTL technology by securing a first-class heavy oil resource in Athabasca, given there is well more than a trillion barrels in place, and the world's largest heavy oil resource, in the Athabasca.
"It's clear this is a physical locale with no political risk that would be associated with an international development and in a location where the rollout and development of our technology is almost infinitely scalable."
- On growth potential in the Athabasca region:
"This first transaction has triggered an enormous amount of interest from other stranded resource owners in the Athabasca and, if we develop a following in the financial community and requisite currency in our common shares, the opportunity for acquisition of other known resources in the Athabasca is very profound."
- On potential international deals for HTL technology:
"At last count, I drew up a list and (there are) 17 countries, most of whom are national oil companies or are very close to national oil companies, with whom we've had intensive dialogues.
"This is a business that could go worldwide, reminding everyone there are about three barrels of heavy oil in the world for every one barrel of conventional light oil."
- On the technology Ivanhoe obtained by merging with Ensyn Group in 2005, a refining process which is said to be capable of converting bitumen to a transportable, partially upgraded synthetic crude without the use of diluent or natural gas, lowering operating costs by around $15 per barrel.
"In the second half of last year we completed the HTL testing phase in California after a multi-year effort.
"We took the detailed results of that testing program and distilled those results into comprehensive detailed financial models that clearly demonstrate the value-add of HTL technology.
"We also lined up a number of bankers and advisers. We pressed home our commercial discussions and we are continuing to do so both in Canada and internationally."
- On the two major initiatives in Ivanhoe Energy's reorganization proposed in March and endorsed at last week's general meeting:
"First, that Ivanhoe Energy . . . will dedicate itself primarily to developing heavy oil opportunities in North America and in particular to the Athabasca oilsands.
"It will also incorporate the HTL technology group and our California operations.
"All of our international operations will be carried out in a series of self-funding subsidiaries and we currently contemplate, at a minimum, one for Latin America, one for the Middle East and North Africa, and one for China, which will be based in our existing Sunwing (Energy) operations. . . .
"Secondly, this restructuring was complemented by management changes and a board reorganization. This appointed the person who is speaking as chairman, president and CEO, and reduces the board from 12 to a much more manageable and effective board of seven individuals."
- On his leadership:
"Our task is to create the kind of company we want and also to create significant shareholder value along the way.
"I've had some experience in doing this in my life and some modest success. I think we are now trained and we're up to the task of doing it again."
- On weather in northern Alberta and potential cold-related project risks:
"Everybody in the Athabasca has to deal with the weather.
"The weather is pretty miserable in Saudi Arabia as well, at the other end. (But) when you're near an HTL plant and it's running, it's a wildly exothermic process. It throws off a huge amount of heat."
Wednesday, January 16, 2008
Хотын утаа хорт хавдар үүсгэх бодисыг их хэмжээгээр агуулдаг
Авто тээврийн хэрэгслийн хөдөлгүүрээс ялгаран гарч буй утаа нь хүний амьсгалах түвшинд ойр зайд буюу хоёр метр өндөрт цацагддаг бөгөөд түүний найрлагад амьсгалын замын цочмог болон архаг өвчин, харшлын эмгэг үүсгэх, элэг, бөөр, уушгийг гэмтээх, зүрх судас, мэдрэл сэтгэхүйн системийн эрхтний үйл ажиллагааг алдагдуулах, амьсгал боох, хорт хавдар үүсгэх үйлчилгээтэй нүүрстөрөгчийн исэл, азотын исэл, нүүрс устөрөгч, хүхэрлэг хий, хар тугалга зэрэг 200 гаруй төрлийн хорт бодис байдаг.
Улаанбаатар хотын зарим хорооллын агаар дахь бохир бодисын агууламжийн явцаас харахад Толгойт, Баянхошуу, Сүхбаатар дүүргийн долоо, аравдугаар хороо, Яармаг, Зурагт орчмын агаарын бохирдол хотын бусад хэсгээс харьцангуй их, хүхэрлэг хийн агууламж мөн л их хэмжээгээр байдаг байна.
Утаанд хүүхэд бүр илүү хорддог
Хүүхэд агаарын бохирдолд маш их мэдрэг, насанд хүрсэн хүнтэй харьцуулахад хурдан амьсгалж биеийн нэг кг жиндээ амьсгалаар авах хортой бодисын хэмжээ илүү байдаг нь тэдний уушиг агаарын бохирдолд илүү өртдөг байна. Нөгөө талаас хүүхэд хөдөлгөөн ихтэй учир амаараа амьсгалдгаас агаарын хор нь хамраар шүүгддэггүй нь тэдний хөгжиж гүйцээгүй уушигны эд, эсийг гэмтээх магадлал өндөр гэж үздэг байна.
Улаанбаатар хотод хүүхдийн нийт өвчлөлд агаарын тоос хамгийн их буюу 38.3 хувь, нийтдээ бохирдуулагч хүчин зүйлс 43.1 хувь болдог. Судалгаагаар хүүхдийн амьсгалын эрхтний өвчлөлт агаарыг бохирдуулагч хүчин зүйлийн үзүүлэх нөлөө 93.7 хувь, хүүхдийн бронхитын өвчлөлд агаарын бохирдол 91 хувиар нөлөөлж байгаа судалгаа байна.
Манай орон жилд 8.2 сая тонн нүүрс олборлож ашигладгаас 5.2 сая тонн нь Улаанбаатар хотод тээвэрлэгдэн ирж утаа болдог.
Үүнээс 3.6 сая тонныг дулааны цахилгаан станцууд, нэг сая тонн илүү нүүрсийг бага оврын халаалтын зуух, 600 мянган тонн нүүрсийг гэр хорооллын айл өрхүүд хэрэглэж байна гэсэн тооцоо гарсан байна. Нийслэлийн есөн дүүрэгт бага болон дунд оврын нам даралтын зуух 1378, иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагын ердийн зуух 128100, дулааны цахилгаан станц гурав, тээврийн хэрэгсэл 92706 байна. Үүнээс гадна хотын агаарыг бохирдуулахад хувь нэмрээ оруулдаг тоосгоны үйлдвэр 19, хайрганы үйлдвэр 32, арьс шир боловсруулах үйлдвэр 76, автомашин засварын газар 314, асфальтын үйлдвэр дөрөв, шатахуун түгээх газар, нефть хадгалах агуулах 166 байна.
Нийслэлд Багануур, Налайх, Алаг толгойн нүүрсийг голдуу хэрэглэж байгаа бөгөөд эдгээр нүүрсэнд хүний биед хортой олон төрлийн бодис агуулагдаж байдаг. Өглөө бүр хотыг битүү хучсан энэ их утаанд мөнгөн ус, хар тугалга ч хүртэл байдаг гэнэ. Нүүрснээс жилд дунджаар силициум 134.81 тонн, мөнгөн ус 0.0038 тонн, хар тугалга 0.086 тонныг агаарт цацаж бидний уушиг хүрээлэн байгаа орчинд шингэдэг гэсэн үг. Эдгээрээс хавдар үүсгэгч нь кадми, хар тугалга, мөнгөн ус, никель, диоксин зэрэг найман төрлийн бодис харшлын өвчлөлд хром, мөнгөн ус, зэс, никель, бериллм зэрэг бодисууд байдаг аж.
Д.Одонцэцэг
From:
http://news.gogo.mn/r/15607#goh_header_table
Friday, January 11, 2008
Нvvрс боловсруулах хоёр vйлдвэр ашиглалтад оруулна
Мэдээлэл, технологийн vндэсний тєвд болох “Цэвэр агаар санаачилга-2008” нэртэй уг vзэсгэлэнг НЗДТГ, Барилгын мэдээлэл сурталчилгааны “Координат” тєв хамтран зохиох юм.
Хотын нийт хvн амын 21 хувь нь гэр хороололд аж тєрдєг. Агаарын бохирдол зєвшєєрєгдєх хэмжээнээс 2-5 дахин ихэслээ. “Гэр хорооллынхныг ирэх жилээс шахмал тvлшээр хангахын тулд ТЭЦ-2 дулааны цахилгаан станцыг тvшиглэн нvvрс боловсруулах vйлдвэр байгуулна. Техник, эдийн засгийн vндэслэлээ боловсруулаад барилгын ажилдаа орно.
Энэ оны арванхоёрдугаар сард эхний бvтээгдэхvvнээ гаргахаар тєлєвлєсєн уг vйлдвэрийг байгуулахад Засгийн газраас 10.4 тэрбум тєгрєг хуваарилсан байна. Мєн “Тєгрєг нуурын энержи” компанийн нvvрс боловсруулах vйлдвэрийн барилга угсралтын ажил єрнєж байна. Тоног тєхєєрємжєє оруулсан энэ vйлдвэр ирэх тавдугаар сараас бvтээгдэхvvнээ гаргаж эхлэх ажээ. 5.8 тэрбум тєгрєгийн єртєгтэй нvvрс боловсруулах vйлдвэрийн санхvvжилтийн 20 хувийг улсын тєсвєєс гаргажээ. Эдгээр vйлдвэр жилд дунджаар 300 мянга гаруй тн боловсруулсан нvvрс vйлдвэрлэх хvчин чадалтай. Ингэснээр хотын гэр хорооллынхны 70 хувийг утаагvй тvлшээр хангах боломж бvрдэх тухай мэргэжлийн хvн єгvvлэв. Хотын агаарын бохирдлыг бууруулахад энэ онд гурван тэрбум тєгрєг тєсєвлєжээ.
Б.Ану
From:
http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=83938
Monday, December 3, 2007
“Нvvрс” хєтєлбєрийг хэрэгжvvлснээр нефтийн хараат бус орон болно
Тvлш, эрчим хvчний сайд Б.Эрдэнэбаттай ярилцсан ярилцлагаас...
Малчдад нарны зай нийлvvлэх ажил сайн явж байгаа
-Малчдыг цахилгаанжуулах тендер хэрэгжихгvй байна гэж УИХ-ын чуулганаар АН-ын гишvvд шvvмжилсэн. Тендерийн хэрэгжилт хэр явна вэ?
-Бодит байдалд дээр малчдад нарны зай нийлvvлэх ажил сайн явж байгаа. Хугацааны хувьд удаашралтай зvйл бий. Чанартай, баталгаатай сайн чанарын тоног тєхєєрємж нийлvvлээд эхэлсэн. Хєдєє, орон нутгаар явж байхад малчид маань сэтгэл хангалуун байна лээ. 50 Вт-ын нарны цахилгаан vvсгvvрийг тєрєєс 50 хувийн хямдралтайгаар малчин єрхvvдэд худалдаж байна. Малчдыг цахилгаанжуулах энэ удаагийн тендерийн хэрэгжилт ємнєхєєс арай єєр зарчмаар явж байгаа. Урьд нь нарны цахилгаан vvсгvvрийг малчдад тарааж єгєєд дараа нь мєнгєє авах арга барилаар ажилласан.
Гэтэл тэд мєнгєє хугацаандаа тєлєхгvй удаашруулж, хvнд байдал оруулах болсон. Тухайлбал, 2004 онд олгосон нарны зайн тєлбєр болох 2,5 тэрбум тєгрєг одоо ч бvрэн хуримтлагдаагvй байгаа. Тиймээс бид одоо 210 мянган тєгрєгийг ХААН банкинд байршуулсан малчдад тоног тєхєєрємж хvргэж єгч байна. Малчид маань нарны зайгаа авчихаад дараа нь ноос ноолуурын улирлын vеэрээ мєнгєє тєлєх бодолтой байсан гэж ярьсан. Тэгэхээр мєнгєє тєлєєгvй малчид нарны цахилгаан vvсгvvр авч чадахгvй нь гэж ойлгох ёстой. Сэргээгдэх эрчим хvчний vндэсний тєвєєс тєлбєрєє хийсэн малчдад дээрх тєхєєрємжийг хvргэх арга хэмжээг гардан зохион байгуулж байна.
-Яг одоогийн байдлаар хичнээн нарны зайг малчдад хvргээд байгаа бол?
-Наймдугаар сарын сvvлээр малчдыг цахилгаанжуулах багцалсан тендерvvдийг зарласан. Єнєєдрийн байдлаар 5000 гаруй малчин нарны vvсгvvрээ аваад байна. Сvvлийн єдрvvдээс харахад энэ ажил нэлээд эрчимжсэн гэж хэлж болно. Учир нь тэд ємнєх шигээ нарны зайг тарааж авчихаад тєлбєрєє увуулж цувуулан барагдуулах ойлголттой байсан байна лээ.
Харин єнєєдєр малчид ХААН банкинд мєнгєє сайн тєлж байгаа гэсэн мэдээ орон нутгаас авлаа. Тэгэхээр энэ сарын сvvлээр тодорхой хэмжээний нарны зайн vvсгvvрийг хєдєє рvv ачихаар бэлтгэж байна. Ирэх сард багтаад тендерийн хvрээнд зарласан тооны малчдыг нарны зайгаар хангах боломжтой. Тухайлбал, 21500 нарны зайн 9000 нь агуулахад байна. Гааль дээр 1000 гаруй нарны vvсгvvр орж ирэхэд бэлэн болсон бол Замын-Vvдээс ачсан 3000 орчим тєхєєрємжийг єнєє маргаашгvй бид хvлээн авах гэж байна. Мєнгєє алдсан, чанаргvй тоног тєхєєрємж нийлvvлсэн зvйл ердєє ч байхгvй. Хэл ам их дагуулсан тендер учраас бид эхнээс нь нэлээд анхааралтай, болгоомжтой хандсан.
-УИХ-ын чуулган дээр малчдад нийлvvлэх нарны зай удаашралтай байгаад салбарын сайдтай хариуцлага тооцох асуудал Ерєнхий сайд ярьсан. Та Ерєнхий сайдтай уулзсан уу?
-Уулзсан. Нарны цахилгаан vvсгvvрийн нийлvvлэлт ямар яваа талаар дэлгэрэнгvй танилцуулсан. Єнєє жилийн хувьд олон тэрбум тєгрєгийн ажил хийж буй учраас гvйцэтгэлд Ерєнхий сайд санаа зовж суугаа нь мэдээж.
-Та нэлээд хугацаанд Улаанбаатарт байхгvй байлаа. Чуулганд, Засгийн газрын хуралд ч суухгvй, ажлаа хийхгvй байна гэсэн шvvмжлэл багагvй сонсогдсон. Хаана, юу хийж яваад ирэв ээ?
-Ер нь хєдєє, орон нутагт ард иргэд ярьж байна. Єнєєгийн УИХ-ын гишvvд байнгын болохгvй, бvтэхгvй зvйл ярих юм. Эсвэл зарим нь чуулганаа хаяад гараад явчихна. Нэгнийгээ гvтгэж, дайрч, доромжлох нь УИХ-ын гишvvдийн ёс суртахуунд хэр нийцдэг юм бол оо гэж байсан л даа.
Миний хувьд зугаацаад явах цаг зав vнэндээ байдаггvй. Манай салбарт Тайшир, Дєргєн, Эгийн гол, Тосонцэнгэлийн усан цахилгаан станц, єндєр хvчдэлийн шугам зэрэг томоохон бvтээн байгуулалтын ажил єрнєж буйг хvмvvс мэднэ. Сайд болсноосоо хойш миний бие гадаад томилолтоор ерєсєє яваагvй юм байна. Тvлш, эрчим хvчний сайдын шийдэх ёстой асуудлууд гадаадын єндєр хэмжээний айлчлалуудын vеэр тохиодог. Гэхдээ би заавал явъя гээд хєєцєлдєєд гvйдэггvй.
Харин сая хєдєє, орон нутагт єрнєж буй томоохон бvтээн байгуулалтын ажлуудтай нэлээд хугацаанд танилцаад ирсэн. Хангайн бvсэд барьж байгаа єндєр хvчдэлийн шугамууд их сайн явж байна. Зарим нэг тоног тєхєєрємж, санхvvгийн асуудал дээр анхаарах зvйл харагдлаа. Ер нь зохион байгуулалтыг сайн хийвэл Хангайн бvс дэх єндєр хvчдэлийн шугамууд энэ ондоо багтаад ашиглалтад орохоор байна. Гэхдээ байгаль цаг агаар бас нєлєєлнє гэдгийг мартаж болохгvй. Эрт цас ороод хvйтэрчихвэл байдал хvндрэх нь мэдээж.
-Эгийн голын усан цахилгаан станцын тєсєл юу болж байна вэ?
-Энэхvv станцын барилгын гvйцэтгэгчээр Хятадын компани шалгарсан. Єнєєдєр тус компанийн мэргэжилтнvvдтэй станцыг хэрхэн барих талаар хэлэлцээр хийж байна. Хэлэлцээр амжилттай болбол ирэх сард барилгын ажлыг эхлvvлэх болно. 220 мВт-ын хvчин чадалтай Эгийн голын усан цахилгаан станц нь манай эрчим хvчний нэгдсэн системд чухал vvрэг гvйцэтгэх юм.
Мєн Дєргєн, Тайширын усан цахилгаан станцууд єнєє жил ашиглалтад орно. Эдгээр станцын ажилтай сая би танилцаад ирлээ. Тайширын усан цахилгаан станцын хувьд ус хуримтлуулах ажил ид хийгдэж байна. Усан санг усаар дvvргэх ажил 2-3 жилд vргэлжлэх ёстой. Харин ч байгаль ээж ивээлээ хайрласан байна. Хангайн нурууны орчимд бороо их орж, vерлэснээр усан сангийн тvвшин 1677 метрт хvрч. Тєлєвлєсєн тvвшинд хvрэхэд гурван метр дутуу байна гэсэн vг. Арванхоёрдугаар сарын эхээр станцын эхний турбин ажиллах болно. Ирэх жилээс бусад турбин ашиглалтад орох ёстой.
-Чаргайтын усан цахилгаан станцын хєрєнгє мєнгєний асуудлыг шийдлээ. Хэр ач холбогдолтой станц босох вэ?
-Уг станцыг Хєвсгєл аймгийн Дэлгэрмєрєн гол дээр барих юм. 20-иос доошгvй мВт-ын хvчин чадалтай станцын зураг тєслийг хийгээд хоёр жил боллоо. Европын хєрєнгє оруулалтын банкнаас зураг тєсєл урьдчилсан судалгааны зардлыг гаргасан байгаа. Санхvvжилтийг хоёр жил хєєцєлдсєний эцэст Европын хєрєнгє оруулалтын банкнаас 65 сая евроны асуудлыг шийдсэнд баяртай байна. Чаргайтын усан цахилгаан станцыг барьснаар тєвийн эрчим хvчний системээс алслагдсан аймаг сумдын эрчим хvчний шугамын алдагдлыг бууруулах тєдийгvй орон нутгийг найдвартай эрчим хvчээр хангах чухал ач холбогдолтой.
Цаашид энэхvv станцыг Тайширын усан цахилгаан станцтай цахилгаан дамжуулах сvлжээгээр холбохоор тєлєвлєж байгаа. Энэ тохиолдолд Говь-Алтай, Завхан аймгийн сумуудыг тєвийн эрчим хvчний системтэй холбож, хамгийн хямд цахилгаан хэрэглэх, илvvдэл эрчим хvчийг эргээд тєвийн системд худалдах зэрэг нєхцєл бололцоогоор хангагдах учиртай юм. Чаргайтын усан цахилгаан станцын барилгын ажлыг 2008 онд эхлvvлнэ. Бид уг усан цахилгаан станцын шавыг энэ сарын сvvлээр тавихаар тєлєвлєсєн байсан. Монголчуудын аз ивээж, хєрєнгє мєнгєний асуудал ч шийдэгдлээ.
Нvvрс шинэ зууны ирээдvйн хєгжлийг тодорхойлно
-Манай улс их эгзэгтэй цаг vетэй тулгараад байна. Єєрєєр хэлбэл, УИХ-ын гишvvдийн Оюутолгой, Тавантолгой тєслvvдийг хэрхэн хэлэлцэж батлахаас улс орны хєгжил хамаарах нь нэгэнт тодорхой боллоо. Та эдгээр томоохон тєслийн талаар ямар байр суурьтай байгаа вэ?
-Нvvрсний орд бол шинэ зууны ирээдvйн хєгжлийн бодлогыг тодорхойлох, тогтвортой эдийн засгийг хєгжvvлэх хамгийн том стратегийн салбар. Тухайлбал, манай хоёр хєрш орон нvvрсний бvх л орд газраа тєрийн мэдэлдээ бvрэн авлаа. Хувьд байсан зарим орд газрыг зах зээлийн vнээр нь буцаан авч байна. Энэ нь улс орны тусгаар тогтнол, гал голомт болсон эрчим хvч, нvvрсний ордуудыг тєрд байх ёстой гэж vзэж байгаа хэрэг. АНУ нvvрсний ордуудаа тєрийн мэдэлдээ авч, харин ашиглалт олборлолт, vйлдвэрлэл нь хувийн хэвшлийнхэнд тулгуурласан vйл ажиллагаа явуулдаг юм билээ.
Манайх ч гэсэн нvvрс, уран зэрэг ач холбогдол бvхий орд газруудыг тєрийн мэдэлдээ байлгаж, анхааралдаа авах ёстой. Гэхдээ эдгээр орд газрыг эдийн засгийн эргэлтэд богино хугацаанд оруулж, гадаадын хєрєнгє оруулагчидтай хамтран ажиллах шаардлагатай. Хамгийн гол нь стратегийн хєрєнгє оруулагчаа зєв сонгох нь юунаас ч чухал. Бурхнаас илгээсэн газар дорх баялгийн асуудлыг УИХ-ын гишvvд зєвхєн эх орныхоо эрх ашгийн тєлєє долоо хэмжиж, нэг огтлох зvйр vгийн хvрээнд хэлэлцэж шийдвэрлэх ёстой.
Vндсэн хуулиар газрын хэвлий дэх баялаг ард тvмний ємч хэмээн хуульчилсэн. Тэгвэл энэ vзэл баримтлалдаа тулгуурласан бодлого боловсруулж хэрэгжvvлмээр байна. Баялгаа ашигласнаар улс орон хєгжиж, иргэдийн ахуй амьдрал эрс дээшилдэг тийм л эрх зvйн орчныг бvрдvvлэх хэрэгтэй.
УИХ-ын ажлын хэсгvvд гадаадын орнуудаар явж, уул уурхайн салбартай нь танилцаж байна. Энэ бол зєв. Гагцхvv vзсэн харсан зvйлийнхээ талаар ул суурьтай ярилцаж, Монгол тєрийн бодлогыг тодорхойлогч нар шиг нэгдэн стратегийн том тєсєл хєтєлбєрvvдийг хэлэлцэж шийдэх ёстой гэж бодож байна.
-Уул уурхайн томоохон тєсєл хєтєлбєрийг амьдралд хэрэгжvvлж ажиллах боловсон хvчний нєєц манайд нэлээд дутмаг гэж байгаа?
-Боловсон хvчнээр ерєнхийдєє дутмаг шvv дээ. Ялангуяа орчин vеийн техник технологитой харьцах хэмжээний уул уурхайн мэргэжилтнvvд бараг байхгvй. Цаашдаа баялгаараа гаднынхны харааг булааж буй улс орон орчин vеийн уул уурхайн материаллаг баазыг бий болгож, чадвартай мэргэжилтнvvдийг єндєр хєгжилтэй орнуудад сургах замаар хамтран ажиллах зайлшгvй шаардлагатай.
Мєн байгаль орчинд сєрєг нєлєєгvй уул уурхайн техник технологийг ч нэвтрvvлэх нь чухал байна. Тиймээс эдгээр тєслийг аль болох хугацаа алдалгvй хэлэлцэж батлаад хэрэгжvvлмээр байна. Хоорондоо булаалцалдаж, хувийн ашиг сонирхлоор уг тєслvvдэд хандал алдаа гарна. Хэдэн арван жилээр техник технологи нь хоцрохооргvй, чадварлаг боловсон хvчин, стратегийн том хєрєнгє оруулагчидтай хамтран сайн менежментээр ажиллах ёстой.
Тєрийн байгууллагуудын гажигтай тогтолцоо улс орны хєгжилд том хаалт болж байна
-Єндєр хєгжилтэй улс орнууд нvvрсийг хийжvvлж, шингэрvvлэх аргаар тvлш, шатахуун гаргаж аваад эхэлжээ. Манайх шиг нефтиэр хараат орон нvvрснээс энэ тєрлийн бvтээгдэхvvн гаргаж авах нь улс оронд ашигтай юм шиг санагдаж байна. Энэ талд танай яамнаас бодсон санасан зvйл байна уу?
-Яамнаас “Нvvрс” хєтєлбєр боловсруулаад УИХ-ын чуулганд хэдийнэ єргєн бариад батлахыг хvлээж байна. Манай улс нvvрсний нєєцєєр дэлхийд эхний 15-т ордог. Цаашдаа хайгуул хийвэл нvvрсний нєєц улам ч ихэснэ. Тэгэхээр нvvрсийг тvvхий чигээр нь экспортлохоо болъё. Хийжvvлж, шингэрvvлэх замаар шатах тослох материал гаргаж дотоодын хэрэгцээгээ хангая.
Илvv гарсныг нь экспортолъё гэсэн асуудлыг тусгасан “Нvvрс” хєтєлбєрийг бид боловсруулсан. Єнгєрсєн хаврын чуулганаар энэхvv хєтєлбєрийг гишvvд хэлэлцээд батлахын даваан дээр ажлын хэсгийн ахлагч Н.Батбаяр ямар нэг аргаар хойшлуулсан. Ямар шалтгаанаар хойшлуулж, єнєєг хvртэл дээрх хєтєлбєрийг батлуулахгvй байгаад гайхаж байна. Хамгийн гол нь дээрх хєтєлбєрийг баталж, эрх зvйн орчныг яаралтай бvрдvvлэх шаардлагатай байна. “Нvvрс” хєтєлбєрийн ажлын хэсгийн ахлагч Н.Батбаярт би олон хэлсэн.
Уг нь тус хєтєлбєрийг хугацаа алдалгvй хэрэгжvvлж, єндєр хєгжилтэй орнуудын техник технологийг нэвтрvvлж нvvрсийг хийжvvлж, шингэрvvлэх ажилдаа ормоор байдаг. Энэ тєслийг хэрэгжvvлснээр ахуйн хэрэгцээний хийг гаргаж авах тєдийгvй тvлш шатахууны импортын хараат бус орон болох бvрэн боломжтой. Аль нэг уурхай дээрээ нvvрсийг гvн боловсруулалт хийснээр дєрвєн жилийн дотор дотоодын тvлшний хэрэгцээг хангана гэж бид vзсэн. Ер нь єндєр хєгжилтэй орнууд нvvрснээс 300 гаруй тєрлийн бvтээгдэхvvн гаргаж авч байна. Бид ядахдаа 30 нэр тєрлийн бvтээгдэхvvнийг бий болгоё л доо. Нvvрсний vр єгєєж, ач холбогдлыг ойлгосон улс орон тєрийн бодлогоо энэ салбар руу онцгой хандуулдаг болсныг манай тєрийн тvшээд ойлгох хэрэгтэй.
-Н.Батбаяр гишvvн сая АНУ-ын нvvрсний салбартай танилцаж, нvvрсийг хэрхэн хийжvvлж, шингэрvvлэх талаар судалсан. Тэгэхээр одоо vзсэн харснаа ажил хэрэг болгоход анхаарах байлгvй дээ?
-Энэ асуудлын vндэс суурийг их зєв тавих хэрэгтэй. Амьдралын хєрсєн дээр буудаггvй хєтєлбєр батлагдчих вий. Энэ талаас бид хамтран ажилах болно. Ер нь манай салбар нэг хуультай байсан. Одоо таван хуультай болохоор зорьж байна. УИХ-ын хаврын чуулганаар Сэргээгдэх эрчим хvчний хуулийг баталлаа. Одоо Эрчим хvчний хэмнэлтийн хуулийн тєслийг оруулахаар бэлтгэж байна. Мєн “Нvvрс” хєтєлбєр батлагдсаны дараагаар Нvvрсний тухай хуулийн тєслийг оруулахаар хvлээж сууна. Хийн хангамжийн тухай хуулийг УИХ-аар оруулсан бас л хэлэлцэхгvй гацчихаад байна. Эрчим хvчний тухай хуульд нэмэлт єєрчлєлт хийхээр бэлтгэл ажлыг хангаад байна.
Ер нь манай салбарын vйл ажиллагааг 3-4 газар мэддэг. Єнєєгийн нєхцєлд Тvлш, эрчим хvчний салбарын бодлогыг тодорхойлоход их хэцvv шvv дээ. Эрчим хvчний нєєц эх vvсвэрийн бvх орд газрын зєвшєєрлийг Vйлдвэр, худалдааны яам хуваарилна. Тус яамнаас нvvрсний орд газруудын лизенцийг гадаад дотоодын баахан хvнд олгочихсон. Хувь хvмvvсийн эзэмшлийн орд газар дээр эрчим хvчний бодлого явуулахад хvндрэлтэй байна. Мєн салбарын vйлдвэрvvдийн санхvv, боловсон хvчин, менежментийг Тєрийн ємчийн хороо мэддэг. Тэнд манай уурхай, станц, vйлдвэрvvдийн дарга нарыг томилж, шагнаж, урамшуулж, тайлан баланс, хєрєнгє оруулалтыг хэлэлцэж шийдвэрлэдэг.
Тvлш, эрчим хvчний яам гэж хэлэхэд єрєвдмєєр байгаа биз дээ. Тэгээд Тєрийн ємчийн хорооноос томилсон хvмvvсийн алдаатай бодлогын хариуцлагыг би vvрдэг. Салбарын хариуцлага гэж хvлээх юм бол би боловсон хvчний бодлого, мененжментээ хийж ажиллаад, хариуцлагаа ч хvлээдэг байя. Ер нь цаашдаа чухал ач холбогдолтой орд газрын нєєц, хайгуул, олборлолт, vйлдвэрлэлийн бодлогыг нэг яам зангидаж явуулах нь зєв.
Тvлш, эрчим хvчний яам нvvрсний ордуудынхаа нєєц, хайгуул, олборлолт vйлдвэрлэлээс гадна эцсийн бvтээгдэхvvн эрчим хvчний асуудлыг ч мэддэг баймаар байна. Иймэрхvv асуудлыг тусгах зорилгоор Эрчим хvчний тухай хуулинд нэмэлт єєрчлєлт оруулах гэж байна. Тєрийн тогтолцоо угаасаа буруу яваад байгааг холбогдох хvмvvс мэддэг мєртлєє дуугардаггvй. Энэ нь улс орны хєгжилд том хаалт, шавар болж байна шvv дээ.
-Тєрийн байгууллагуудын энэ гажигтай тогтолцоо нvvрсний салбарыг дампуурлын ирмэгт авчирчээ гэж ойлгож болох уу?
-Болно. Яг энэ системийн хvрээнд яривал нvvрсний vнэ нэмэх асуудлыг манайх биш, Тєрийн ємчийн хороо мэдэх ёстой. Тєрийн ємчийн хороо уурхайнуудын удирдлагыг томилж, санхvv, хєрєнгє оруулалтын тєлєвлєгєєг нь баталдаг шvv дээ. Энэхvv буруу тогтолцоо цаашид vргэлжилбэл салбарын ажил ердєє ч єєдлєхгvй ээ.
-Нvvрсний салбар vнэхээр хvнд байгаа юу?
-Манай тvлш, эрчим хvчний ажилтнууд бэрхшээл туулсан, эх оронч хvмvvс тулдаа л ажиллаж байна. Бид ажлаа зогсоож болохгvй, зогсоовол эх орны маань зvрх нь зогсоно гэж бодоод л яваад байгаа юм. Нvvрсний салбарт дорвитой хєрєнгє оруулалт оруулмаар байна. Энэ асуудлыг зоригтой шийдээд єгвєл их ач холбогдолтой шийдвэр байх болно. Тvvнээс бус, нэг экскаваторын дугуй ч авч хvрэлцэхгvй мєнгєєр яах юм бэ. Уг нь техник технологийг нь иж бvрэн шинэчилж, боловсон хvчнийг гадаад дотоодод сургаж, менежментийг нь єєрчлєєд ажиллавал уурхайнууд хєл дээрээ босоод л ирнэ.
-Нvvрсний vнийг чєлєєлєх эсэх талаар таны бодол?
-Нvvрсний, эрчим хvчний vнийг чєлєєлдєг улс орон байдаггvй. 100 хувь тєрийн мэдэлдээ байлгадаг. Яагаад гэвэл улс орны тусгаар тогтнол, аюулгvй байдалд шууд нєлєєлєх асуудал учраас гал голомтоороо хэн ч тоглохыг хvсдэггvй. Нvvрсний vнийг бvрэн чєлєєлж болно. Тэгвэл хєл дээрээ тогтож ядаж байгаа манай эдийн засаг хямарч эхэлнэ. Vйлдвэрлэгчид хvссэнээрээ нvvрсний vнийг тогтооно. Тэрхvv vнээр нvvрс худалдаж авсан цахилгаан станцууд дахиад vнээ нэмэхээс єєр яах вэ дээ. Харин эдийн засаг тогтвортой болсны дараа бол єєр хэрэг.
-Иймэрхvv улс тєрийн хардалт намайг байнга дагах юм шиг байна аа. Надад тєсвийн хєрєнгє рvv гар дvрэх бодол ердєє ч байдаггvй. Тиймэрхvv ёс суртахуун ч байхгvй. Сонин хэвлэлээр гарсан элдэв янзын мэдээ сэлтэд хариу хэлэх цаг зав ч алга. Хамгийн гол нь цаг хугацаа бvхний шалгуур болох байх аа. Усан цахилгаан станцууд, єндєр хvчдэлийн шугамууд ашиглалтад орсноор миний ажил дvгнэгдэнэ. Тиймээс єєрт ногдсон ажлаа сайн хийхийг л хичээж ажиллаж байна.
Saturday, October 13, 2007
Нvvрс олборлолт 10.8 хувь нэмэгджээ
Оны эхний есєн сард 5 303.3 мянган тонн нvvрс олборложээ. Уул уурхайн олборлох аж vйлдвэрvvдээс молибдений баяжмал /47 хувийн агуулгад шилжvvлснээр/ 2 316.0 тонн, алт 18 854.0 кг, хайлуур жонш 111.6 мянган тонныг оны эхний есєн сард олборлосон байна.
Эдгээр нь єнгєрсєн оны мєн vеийнхээс 19.3- 2,4 хувь илvv байна. Харин єнгєрсєн оны мєн vетэй харьцуулахад газрын тос 94.3, зэсийн баяжмал/металл агуулгаараа/ 99.1, зэсийн баяжмал/35 хувийн агуулгад шилжvvлснээр/ 90 .5хувьтай байна.
Эх сурвалж: МОНЦАМЭ
2007-10-13
Thursday, August 2, 2007
Нүүрс боловсруулах төсөл амьдралд хэрэгжтэлээ удах нь
Манай улс ч энэ чиглэлээр тодорхой хэмжээнд ярьж эхэлсэн. Ер нь агаарын бохирдлын эсрэг дэлхий нийтээрээ тэмцэж байж үр дүнд хүрнэ гэж олон улсын эрдэмтэд мэдэгдсээр. Манай улсын хувьд Улаанбаатар хот Утаанбаатар болчихоод бүйг олон жил ярьж бичиж ирсэн ч төрөөс дорвитой арга хэмжээ авсан зүйл байхгүй. Агаарын бохирдлын хэмжээгээр ч Улаанбаатар дэлхийд сүүл хормойлон давхиж буйг мэргэжилтнүүд байнга ярьдаг.
Жавар тачигнасан өвлийн улиралд хоолой сэрвэгнүүлэх утаагаар амьсгалахдаа төрийн томчууд аргагүйн эрхэнд агаарын бохирдлын тухай сая нэг ам дуугарна. Харин урин дулааны цаг эхэлмэгц энэ талаар ярих, асуудал дэвшүүлэх хүн олдохоо больдог уламжлал энэ зун ч давтагдав. Ялангуяа аагим халуун үргэлжилж буй энэ өдрүүдэд асуудал шийддэг хүмүүс агаарын бохирдлын тухай бодох манатай яваа биз. Тэгвэл энэ их халуунд бас л нэрвэгдээд буй Европын орнуудын эрх баригчид хувийн эрх ашгаа хойш тавьж, цаг агаарын өөрчлөлттэй хэрхэн тэмцэх тухай цаг алдалгүй ярилцаж, асуудлыг шийдэхийг эрмэлзэж буйг дэлхийн телесувгууд мэдээлж байна. Тэд олон аргаар тэмцэхээр ярьж байгаагийн дотор нүүрсийг боловсруулж хийжүүлэх, байгаль орчинд хал балгүй технологийг нэвтрүүлэхэд ихээхэн анхаарч байна. Уламжлалт технологиос шууд татгалзаж, экологийн цэвэр технологид шилжих бэл бэнчин багатай орнууд хэтэвчнийхээ хэрээр аажим аажмаар орчин үеийн технологийг нэвтрүүлж байгаа аж. Харин манай улсын хувьд өнөөдөр нүүрсийг шууд шатааж дулаан цахилгаан үйлдвэрлэж байгаа.
Нүүрс боловсруулах асуудал ерөнхийдөө цаасан дээр л яригдаж буй билээ. Тухайлбал, Түлш эрчим хүчний яам нүүрс боловсруулах аж үйлдвэрийг хөгжуүлж, улс орны нийгэм, эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хангах "Нүүрс" хөтөлбөрийг боловсруулж, УИХ-д өргөн барьсан. Энэ хөтөлбөрийг баталснаар нүүрсийг хийжүүлэх, нүүрснээс утаагүй түлш, газрын тосны бүтээгдэхүүн гарган авах, нүүрсийг коксжуулж, баяжуулахад шаардлагатай техник технологийг нэвтрүүлэх зам нээгдэх аж. Мөн тус яамнаас дулааны аргаар боловсруулсан утаагүй шахмал түлшний стандарт боловсруулж, холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудаар батлуулсан бол, утаагүй түлш үйлдвэрлэх жижиг хэмжээний туршилтын үйлдвэрийг байгуулахаар Японы Эдийн засаг, үйлдвэр, худалдааны яамны харьяа Шинэ эрчим хүчний хөгжлийн байгууллагатай хамтран ажиллаж байна. Түүнчлэн Дулааны хоёрдугаар цахилгаан станцаас өөрийн дэд бүтцээ ашиглан, жилд 540 мянган тонн нүүрс боловсруулж, 210 мянган тонн утаагүй түлш, 125,28 сая кВт.ц цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх төслийн санал дэвшүүлжээ. Харин "Багануур" хувьцаат компаниас "Экологийн цэвэр түлш, эрчим хүчний цогцолбор байгуулах" төсөл боловсруулсан нь УИХ-аар дэмжигдсэн билээ. УИХ-аар Агаарын бохирдлыг бууруулах төслийн талаар хэлэлцэх үед гишүүд Багануурын нүүрсний уурхайн мэргэжилтнүүдийн боловсруулсан төслийг сайшаасан хэрэг л дээ. Энэ төслийн гол зорилго байгаль орчинд халгүй шинэ технологиор Багануурын уурхайн хүрэн нүүрсийг боловсруулах үйлдвэр байгуулж, шатдаг хийгээр нь эрчим хүч үйлдвэрлэхэд чиглэх аж. Мөн хагас кокс, идэвхжүүлсэн шүүлтүүр нүүрс, утаагүй брикет түлш гарган авч, гадаад дотоодын зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөжээ. Нийтдээ 36,5 тэрбум төгрөгөөр босох уг цогцолборт нүүрс боловсруулах, хийн цахилгаан эрчим хүчний, хийн дулааны эрчим хүчний, утаагүй брикет түлшний үйлдвэр барих юм байна, ОХУ-ын "Карбоника-Ф" технологиор жилд 500 мянган тонн нүүрс боловсруулж, 600 мянган Гкал. цаг дулаан, 160 сая кВт.ц цахилгаан, 150 мянган тонн утаагүй түлш үйлдвэрлэх гэнэ. "Карбоника-Ф" технологи нь илчлэг багатай нүүрсийг боловсруулахад давирхай, үнс гаргадаггүй аж. Мөн нүүрс боловсруулах явцад ялгарах шатдаг хийг цэвэршүүлэхгүйгээр шатааж, дулаан, цахилгаан үйлдвэрлэхэд хорт хийн агууламж маш бага тул байгаль орчинд халгүй технологи гэж үздэг байна. Цогцолборыг нийслэлийн зүүн талд буюу Амгалангийн орчимд барьснаар 23 жижиг уурын зуухыг халааж, 35822 тонн нүүрс хэмнэж, 726,1 тонн хорт бодис, 6268,8 тонн үнсний хаягдлаас ангижрах тооцоо хийжээ. Мөн жилдээ 50 мянган өрхийн хэрэгцээг хангах утаагүй брикет түлш үйлдвэрлэх, бөгөөд ийм түлшний үнсийг нь зам барилгын ажилд ашиглах гэнэ. Дэлхийн улс орнууд утаагүй түлшний үнсийг барилга болон замын суурийг тавихад өргөн ашигладаг байна. Мэргэжилтнүүдийн ярьснаар утаагуй түлшийг нийслэлийн гэр хорооллынхон болон жижиг уурын зуухууд хэрэглэснээр Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол 80 хүртэл хувиар буурна гэсэн. Мөн мод түлэх шаардлагагүй болж, ой мод сүйтгэхээс сэргийлэх ач холбогдолтойг тэд онцолсон. Үнийн хувьд нэг тонн утаагүй түлшийг 30 мянган төгрөг байхаар тооцоолж байна. Өнөөдөр нэг тонн нүүрсний үнэ 25-30 мянган төгрөг байгаа. Гэхдээ байгаль орчинд хортой, хоргүй гэдгээр нь үнийн дүнг харицуулж үзэх нь зөв болов уу. Цаашид төрөөс энэ салбарт татварын хөнгөлөлт, урт хугацааны зээл олгох зэрэг бодлого авч хэрэгжүүлбэл утаагүй түлшний үнэ буурах боломжтой гэнэ.
"Экологийн цэвэр түлш, эрчим хүчний цогцолбор"-ын зураг төслийг хийхэд хоёр тэрбум төгрөг хэрэгтэй. Энэ мөнгийг төрөөс шийдэх шаардлагатай байгаа. Харин цогцолборыг барих хөрөнгийг хөнгөлөлттэй зээлээр санхүүжүүлэх нь зөв гэж УИХ үзсэн. Эдгээр санхүүгийн асуудлыг шийдсэнээс хойш 2.5 жилийн дотор цогцолборыг барьж ашиглалтад оруулна. Зардлаа найман жилийн дотор ТӨЛӨХ ТООЦОО ХИЙСЭН" гэж "Багануур" компанийн Маркетинг судалгаа, хөгжлийн албаны дарга Д.Алтангэрэл ярилаа.
Улс орон, ард иргэд, байгаль орчинд ашиг тустай энэ төслийг одоо Засгийн газраар хэлэлцэж, хэрэгжүүлэх тухай тогтоол гаргах юм байна. Дараа нь яамнаас тогтоол гаргах аж. Олон хуудас цаас шаарддаг манай төрийн байгууллагуудын ажлын жишгээр энэ төсөл амьдралд буутлаа өдий бололтой. Засгийн гаэар энэ асуудлыг хав дараад байлгүй хэлэлцэж хэрэгжүүлэх ажлыг шуурхайлаад өгөөсэй. Тэгвэл хоёр жилийн дараа цогцолбор ашиглалтад орж, нийслэлийн агаарын бохирдол бага ч болов буурах магадлалтай юм биш үү. Хугацаа алдах тусам агаарын бохирдол ихэсч, нийслэлийнхний эрүү мэндэд хор учруулсаар байх нь мэдээж.
/Өнөөдөр сонин 2007-07-31/